The Walled Off Hotel, Beytüllahim

İlk bakışta, kendini ciddiye alan bir otelde olması gereken hiçbir şey eksik: kapıda üniformalı bir kapıcı, piyano bar, porselen fincanlarda servis edilen çay. Yalnız kapıcı içi doldurulmuş bir şempanze, kuyruklu piyano kendi kendine çalıyor ve pencerelerden manzara yerine beton görünüyor.

The Walled Off Hotel aynı anda hem butik otel, hem galeri, hem de müze; sokak sanatçısı Banksy oteli Beytüllahim'de, İsrail ile Filistin arasındaki duvarın birkaç metre ötesinde açtı. Burada konaklamak da mümkün - ama ziyaretçilerin çoğu duvarlardaki işler için geliyor.

Walled Off ne demek ve otel duvarın dibine nasıl kuruldu?

Adı bir kelime oyunu: Walled Off kulağa neredeyse Waldorf gibi geliyor, ama New York'taki o sarayın ihtişamıyla hiçbir ilgisi yok - anlamı "duvarla kapatılmış". Arap medyası kelime oyununu çevirmeye bile kalkmıyor, otele kısaca Banksy'nin oteli diyor. Otel Beytüllahim'in kenarında, Kudüs'ten yaklaşık on kilometre ve bir kontrol noktası uzakta bulunuyor.

Banksy'nin işi Beytüllahim'de başlamadı. Duvara çok daha önce de resim yapmıştı, 2007'de başka sanatçılarla birlikte burada haftalarca süren Santa's Ghetto sergisini düzenledi; geçici eğlence karşıtı park Dismaland'den sonra otel onun bugüne dek en büyük projesi - ve kalıcı olmasına izin verdiği tek proje. 3 Mart 2017'de, bir buçuk yıl süren gizli hazırlığın ardından açıldı ve kapanmak zorunda kalana dek içinden 140.000 kadar ziyaretçi geçti. Gazze'deki savaş yüzünden Ekim 2023'ten itibaren iki yılı aşkın süre kapalı kaldı; Aralık 2025'ten beri yeniden misafir alıyor ve yönetimi ondan artık bir konaklama yerinden çok kültür platformu olarak söz ediyor.

Banksy'nin orijinalleri, duvarın müzesi ve on oda

Giriş katı bir İngiliz sömürge kulübünü andırıyor: deri koltuklar, tavan vantilatörleri, yanında scone çöreği gelen çay. Sonra etrafına bakıyorsun. Klasik üslupta bir büst göz yaşartıcı gaz bulutuna sarılmış, piyanonun üstündeki meleklere serum takılı, güvenlik kameraları av trofesi gibi ahşap panolara asılmış, tablolardan birinde İsa'nın alnında lazer nişangâhının kırmızı noktası parlıyor. Otel Banksy'nin yirmiden fazla orijinal eserini sergiliyor ve hepsini bir kahve parasına görebiliyorsun. Akşamları kendi kendine çalan kuyruklu piyano, aralarında Massive Attack'in de olduğu isimlerin onun için kaydettiği parçaları çalıyor.

Bir üst katta, Banksy'nin sanat tarihçisi Gavin Grindon ile hazırladığı müze var. Duvarın ve Balfour Deklarasyonu'ndan bu yana geçen yüz yılın kuru gerçeklere dayanan hikâyesini anlatıyor; Banksy'nin kendi işleri ağırlıkla aşağıda, barda ve odalarda kalıyor. Hemen yanındaki salonda başta Sliman Mansour olmak üzere Filistinli sanatçılar sergileniyor - ülkede Filistin sanatına ayrılmış en büyük kalıcı sergi alanı. Peki odalar? On tane; hepsi hizmet dışı kalmış askerî kışlalardan toplanan eşyalarla döşenmiş ve ranzadan başkanlık süitine kadar hepsi aynı betona bakıyor. Otel bunu sloganına dönüştürmüş: dünyanın en kötü manzarasıyla övünüyor.

Ziyaret nasıl oluyor ve Beytüllahim otel için ne diyor?

Piyano bara giriş serbest, bilet yalnızca müze için gerekiyor; bileti ana kapının hemen önünde bir çalışan satıyor ve sırf kahve içmeye gelen biri teklifi gönül rahatlığıyla geri çevirebiliyor - bardaki eserleri yine de görebiliyor. Beytüllahim'in kendisi otele karışık duygularla bakıyor ve bunu açıkça söylemek gerekiyor. Otel buranın sakinlerinden yaklaşık 45 kişiye iş veriyor ve hacıları azalmış bir şehre misafir getiriyor; Filistinlilerin bir bölümü ise duvarın turistler için bir ürüne dönüştüğünü söylüyor. Bu tartışmayı karara bağlamak bana düşmez - Beytüllahim'de iki ses de duyuluyor. Kahveden sonra merkeze yürüyerek hem eski pazara hem de Doğuş Kilisesi'ne rahatça ulaşabilirsin.

Duvarın dibinde bir duble espresso

Otele cumartesi sabahı gittim, bar neredeyse boştu, benim dışımda iki misafir oturuyordu; çalışanlar son derece ilgiliydi ve çok iyi İngilizce konuşuyordu. Yanında bir bardak buzlu suyla gelen, özenle hazırlanmış duble espresso 12 ILS (3,20 EUR) tuttu, yani aşağı yukarı bir Prag kafesindeki kadar; müze girişi 20 ILS (5,60 EUR). Upuzun beton duvarın ve yanmış gözetleme kulelerinin dibinde yürümek insanın içini açmıyor - kendimi güvende hissettim, ama yola çıkmadan önce güncel duruma bakmakta fayda var. Otel ve çevresi, hayatım boyunca üzerimde en güçlü izi bırakan yerlerden. Ve hiçbir yerde kahvemin başında aklımdan bu kadar çok şey geçmedi.

Dan Špaňhel

Ben Dan. Sadece bizzat tattığım şeyler hakkında yazıyorum - sokak tezgâhından Michelin yıldızına kadar. Yemek için dünyanın yarısını dolaştım ve mümkün olan her şeyi denedim - mümkün olmayanı bile.