Tunezyjskie daktyle
Tunezja jest jednym z czołowych producentów daktyli na świecie, a palmy daktylowe stanowią ważną część tunezyjskiej historii, kultury i gospodarki. Dla Tunezyjczyków palma daktylowa jest symbolem życia, płodności i obfitości. Daktyle uprawia się w Tunezji od tysiącleci, pierwsze wzmianki o ich uprawie sięgają czasów Kartaginy.
Tunezja, obok Egiptu, Algierii, Arabii Saudyjskiej i Iranu, należy do największych producentów daktyli na świecie.
Palmy daktylowe rosną przede wszystkim na południu Tunezji, gdzie panuje suchy i gorący klimat pustynny. Palma daktylowa jest rośliną dwupienną, istnieją więc osobniki męskie i żeńskie. Żeby doszło do zapylenia i zawiązania owoców, trzeba przenieść pyłek z kwiatów męskich na żeńskie. Tradycyjnie robi się to ręcznie: plantatorzy wspinają się na czubki palm i przenoszą pyłek. Od posadzenia młodego drzewka do pierwszych zbiorów mija jakieś 5-8 lat. Pełnię owocowania palmy osiągają w wieku około 15 lat, a przy dobrej pielęgnacji potrafią owocować nawet ponad 100 lat. Zbiory trwają od września do listopada i wymagają ciężkiej pracy ręcznej. Zbieracze wspinają się na wysokie palmy i ostrożnie odcinają daktyle, żeby ich nie uszkodzić. Świeże owoce zawierają dużo wody, dlatego suszy się je na słońcu. Wody ubywa i daktyle stają się trwalsze.
W Tunezji uprawia się wiele odmian daktyli, z których najbardziej znana i najlepsza jest Deglet Nour (w tłumaczeniu "palce światła"). Każda odmiana ma nieco inne właściwości i smak. Jedne lepiej nadają się do jedzenia na surowo, inne do gotowania i pieczenia. W Tunezji daktyle je się tradycyjnie świeże, suszone, gotowane i pieczone. Są podstawowym składnikiem wielu tradycyjnych tunezyjskich potraw, deserów i napojów.
W Tunezji wykorzystuje się niemal każdą część palmy daktylowej. Drewno z pnia wykorzystuje się w budownictwie i do wyrobu mebli. Z liści powstają koszyki, maty i plecione płoty. Z pestek tłoczy się olej używany w kosmetyce. A niedojrzałe owoce służą jako pasza dla zwierząt gospodarskich.
Daktyle i palmy daktylowe mają w Tunezji także wymiar duchowy i kulturowy. Zgodnie z tradycją islamską świętowanie końca ramadanu powinno się zacząć od zjedzenia nieparzystej liczby daktyli. Palmy często sadzi się przy meczetach i cmentarzach, bo wierzy się, że przynoszą błogosławieństwo.
Daktyle i palmy daktylowe to po prostu nieodłączna część Tunezji. To owoce pustyni, które przez stulecia żywiły kolejne pokolenia Tunezyjczyków i stały się symbolem tego północnoafrykańskiego kraju. Tunezyjskie daktyle, zwłaszcza odmiana Deglet Nour, słusznie uchodzą za jedne z najlepszych na świecie. I choć w domu, w Czechach, wolę raczej suszone figi niż daktyle, w Tunezji nigdy im nie odmówię.
Smacznego!
