Tain-l'Hermitage: Rhône kıyısında bir şarap köyü
Tain-l'Hermitage, Lyon'dan trenle bir saatten kısa sürede varılan, Rhône kıyısında duran bir şarap köyü; çatılarının hemen üzerinde yükselen granit tepe de Hermitage apelasyonuna adını veriyor - 135 hektarla Fransa'nın en ünlü şarap adresleri arasında.
Tepeye adını veren münzevi
İsmin arkasında bir Haçlı Seferi efsanesi var: şövalye Gaspard de Stérimberg 1224'te Katharlara karşı yürütülen seferden döndü, nehrin üzerindeki tepeye çekildi ve ömrünün sonuna kadar orada asma yetiştirdi. Tepe de, şarap da, altındaki köyün adına eklenen sıfat da adını onun inziva yerinden - Fransızca ermitage - alıyor. Bunu belgeleyen tek bir kayıt bile yok, tam anlamıyla bir efsane; ama vadide 1224 yılını takvimden okunmuş gibi tekrarlıyorlar. Baştaki H harfini ancak 19. yüzyılda, o dönemin en büyük fıçı alıcıları olan İngiliz tüccarlar ekledi; Ermitage'ı H olmadan söylemek onlara zor geliyordu. Tuttu da; etiketlerde bugün bile her iki yazıma da rastlıyorsun.
En ünlü isim, neredeyse en küçük tepe
Kuzey Rhône'un şarap haritasında Hermitage bir paradoks. Yörenin en ünlü adı neredeyse en küçük bağ alanına ait: tepeyi her yandan çevreleyen Crozes-Hermitage apelasyonu yaklaşık on kat daha geniş. Nehrin biraz yukarısında Côte-Rôtie var ve uzmanlar iki şaraptan hangisinin daha üstün olduğu sorusunu açık bırakıyor - Hermitage'ın gücü ve onlarca yıl dayanma kapasitesi var, Côte-Rôtie'nin ise zarafeti. Buradaki bütün kırmızıların bel kemiği Syrah, beyazlar ise Marsanne ve Roussanne üzümlerine dayanıyor. Marsanne'ın ikinci yurdu da İsviçre'nin Valais bölgesi; orada resmen Ermitage adıyla, yani ödünç alınmış bir isimle satılıyor - üzerinde bu adı taşıyan bir şişeyi oradan alan kişi, içinde Rhône'dan tek bir üzüm bile olmayan bir İsviçre beyazı tutuyor demektir.
Bu prestij hiç de yeni bir pazarlama işi değil. Enolog André Jullien 1816'da dünyanın en iyi bağlarını sıraladığında Hermitage'ı hem kırmızıda hem beyazda Fransız şarabının birinci sınıfına koydu - Bordeaux'nun ünlü sınıflandırması o sırada henüz yoktu. Syrah'ın kökeni ise yakın zamanda baştan yazıldı: asmayı Pers topraklarından Fenikelilerin, Roma lejyonlarının ya da doğrudan Hermitage tepesine dönen bir Haçlı şövalyesinin getirdiğini söyleyen üç romantik efsaneyi 1998'de tek bir DNA testi silip attı. Syrah'ın ebeveynleri çevredeki yörelerden iki sıradan üzüm çeşidi çıktı; eyer heybesinde asma taşıyan Haçlı şövalyesi de böylece sahneden çekildi.
Ücretsiz tadım ve bağlara çıkan turistik tren
Tepenin altındaki köyün nüfusu altı bine bile varmıyor, ama o kadar çok şarap dükkânı var ki kendinden on kat büyük bir şehre yeter. Küçük üreticiler 1933'ten beri Cave de Tain kooperatifi çatısı altında bir araya geliyor; kooperatifin bugün 260 üyesi var ve komşu apelasyonları da şişeliyor. Birkaç adım ötede ise M. Chapoutier şaraphanesi var: tepenin yaklaşık dörtte biri onun, biyodinamik tarım yapıyor, etiketlerini Braille alfabesiyle de basıyor. İkisinde de tadım ücretsiz ve randevusuz - biraz süpermarketteki tadım tezgâhları gibi, ama kürdana batırılmış peynir küpü yerine eline fiyat listesinin en tepesinden bir kadeh şarap geliyor. Bütçesine dikkat eden gezginlere bir ipucu: aynı üreticilerin Crozes-Hermitage'ı da aynı imzayı taşıyor ve epeyce daha ucuz.
Fransa'da şarapla ünlenmiş başka köyler de var - Saint-Émilion de aynı aileden - ama pek azı bu kadar sade kaldı. Bağların arasından geçen işaretli bir yürüyüş yolu doğrudan köyden başlıyor, yazın da tepeye turistik bir tren çıkıyor.
Lyon'dan cumartesi treniyle
Tain-l'Hermitage'a Lyon'dan trenle gittim: direkt sefer, tek yön bir saatten kısa ve cumartesi kampanyasıyla 20 EUR'ya, gün boyunca aynı tipteki her trende geçerli bir gidiş-dönüş bileti. Yabancı turistlere ancak en büyük şaraphanelerde rastladım; bağların arasında ve ara sokaklarda, bu kadar ünlü bir isim için hiç beklenmeyecek bir sessizlik vardı. Hem Cave de Tain'de hem de elimde bir Monier de la Sizeranne şişesiyle çıktığım Chapoutier'de tadım yaptım; personel de her yerde seve seve İngilizceye geçti. Hermitage koyu ve biberliydi, tanenleri hiç acele etmiyordu. Bağların arasında geçen bütün bir gün için tek bir hesap ödedim: trenin hesabını.
Tain-l'Hermitage
