Çiğ köfte: tradycyjne tureckie danie wegańskie
Çiğ köfte to tureckie wegańskie danie z bulguru mocno doprawionego pastą pomidorową i paprykową oraz przyprawami. Pierwotnie przyrządzano je z surowego mięsa (zresztą nazwę można luźno przetłumaczyć z tureckiego jako "kulki z surowego mięsa"), a dzisiejsza wersja podawana w restauracjach i ulicznych budkach w Turcji jest bezmięsna, wegańska.
Çiğ köfte pochodzi z południowo-wschodniej Turcji. Według legendy to tureckie danie powstało w starożytności w wyniku zakazu rozpalania ognia - ludzie musieli przyrządzać mięso bez obróbki termicznej. I tak wymyślili çiğ köfte 😁
Historyczne çiğ köfte
Oryginalne çiğ köfte powstawało przez wymieszanie drobno posiekanego lub zmielonego surowego mięsa z bulgurem, koncentratem pomidorowym i pastą paprykową ("biber salçası"), świeżą cebulą, czosnkiem, natką pietruszki, miętą, sokiem z cytryny, oliwą i specjalną mieszanką przypraw. Masę długo i intensywnie wyrabiano ręcznie, aż wszystkie składniki się połączyły, a masa uzyskała miękką, kleistą konsystencję. Potem formowano z niej ręcznie małe podłużne kształty przypominające palce albo mniejsze kulki. Gotowe çiğ köfte podawano na liściach sałaty, zwykle ze świeżymi warzywami, melasą z granatów (nar ekşisi) i plasterkami cytryny.
Wegańskie çiğ köfte
W ostatnich dziesięcioleciach sposób przyrządzania çiğ köfte w Turcji mocno się zmienił. Ze względu na przepisy sanitarne i regulacje zdrowotne turecki rząd zakazał w 2008 roku sprzedaży çiğ köfte z surowym mięsem w restauracjach i ulicznych budkach.
W odpowiedzi na zakaz zaczęto przyrządzać wegańską wersję tego dania. Mięso zastąpiono większą ilością bulguru, a przyprawy wzmocniono, żeby zachować wyrazistość smaku oryginalnej receptury (çiğ köfte potrafi być bardzo ostre).
Nowa bezmięsna wersja szybko się przyjęła i dziś jest zdecydowanie dominującą odmianą çiğ köfte w całej Turcji.
Çiğ köfte jako kanapka
Çiğ köfte sprzedaje się powszechnie także w formie kanapki - zawinięte w placek chlebowy typu lawasz. Taki sposób podania jest popularny w całej Turcji, zwłaszcza w budkach z fast foodem.
Dania podobne do historycznego çiğ köfte
W różnych kuchniach świata wciąż spotyka się dania podobne do pierwotnego çiğ köfte. Na przykład libański "kibbeh nayyeh" zawiera surowe mięso, bulgur i przyprawy. Kolejnym podobnym daniem jest czeski tatar, bardzo lubiany również w kuchni francuskiej.
Jeśli lubisz ostre dania, çiğ köfte zdecydowanie warto spróbować.
Smacznego!
