Tureckie meze: małe dania do dzielenia się
Meze to w kuchni tureckiej tradycyjny sposób podawania małych dań. To szeroki wybór przystawek, które w restauracjach pojawiają się na wstępie, przed daniem głównym, albo przy okazji spotkań towarzyskich i rodzinnych.
Na meze może się składać kilkadziesiąt małych dań, a ich liczba i rodzaje zmieniają się w zależności od regionu, sezonu i okazji.
Znaczenie meze w kuchni tureckiej
Termin "meze" pochodzi od perskiego słowa "mazze", które oznacza "smak" albo "skosztowanie". Przez stulecia zwyczaj podawania meze rozpowszechnił się na całym Bliskim Wschodzie, w basenie Morza Śródziemnego i na Bałkanach.
W Turcji meze to nieodłączna część życia i kuchni. Jego korzenie sięgają czasów Imperium Osmańskiego, a we współczesnej Turcji meze to stały element spotkań rodzinnych i towarzyskich.
Meze to symbol tureckiej gościnności, szczodrości i dzielenia się. W tureckich domach gospodarz zwyczajowo zachęca gości, żeby spróbowali każdej potrawy. Za dobre maniery uchodzi skosztowanie choćby odrobiny z każdego dania meze.
Meze najczęściej podaje się przed daniem głównym albo do alkoholu, przede wszystkim do tradycyjnego tureckiego trunku rakı. Taki sposób biesiadowania nazywa się "rakı sofrası", czyli dosłownie "stół z rakı". Na jednym stole ląduje wtedy kilka rodzajów meze, a każdy gość wybiera i próbuje to, na co ma ochotę.
Czy za tureckie meze się płaci?
Tak, za tureckie meze podane przed daniem głównym w restauracjach zwykle się płaci, choć jego ceny często w ogóle nie znajdziesz w menu. Nierzadko dostaniesz meze automatycznie, żeby czekanie na danie główne szybciej minęło. Cena zwykle nie jest wysoka. W wyspecjalizowanych lokalach meyhane za meze płaci się zawsze.
Popularne dania w tureckim meze
Na tureckie meze składa się mnóstwo dań.
Zimne meze
Zimne dania to podstawa każdego zestawu meze. Zwykle przygotowuje się je wcześniej i podaje w temperaturze pokojowej albo schłodzone.
- çoban salatası (sałatka warzywna)
- maydanoz salatası (sałatka z natki pietruszki)
- cacık (orzeźwiająca sałatka jogurtowa z ogórkiem i czosnkiem)
- ezme (pikantna mieszanka warzywna)
- haydari (dip jogurtowy z czosnkiem i ziołami)
- patlıcan salatası (sałatka z pieczonego bakłażana)
- hummus (pasta z ciecierzycy)
- muhammara (pikantna pasta z papryki i orzechów)
- kısır (sałatka z bulguru)
- yaprak sarma (liście winorośli nadziewane ryżem)
- çiğ köfte (pikantne kulki z bulguru)
Ciepłe meze
Ciepłe meze to dania podawane prosto z kuchni, często smażone, grillowane albo pieczone.
- sigara böreği (cienkie rulony nadziewane serem)
- mücver (smażona cukinia)
- kalamar tava (smażone kalmary)
- karides güveç (krewetki zapiekane w glinianym naczyniu z pomidorami i serem)
- Arnavut ciğeri (smażona wątróbka po albańsku)
- paçanga boreği (rulony z serem i pastırma w środku)
Owoce morza
Na tureckim wybrzeżu nieodłączną częścią meze są dania z owoców morza.
- midye dolma (małże nadziewane ryżem i przyprawami)
- lakerda (marynowana ryba, zwykle tuńczyk)
- balık köftesi (klopsiki rybne)
- ahtapot salatası (sałatka z ośmiornicy)
Sery
Sery są w kuchni tureckiej bardzo lubiane, więc często pojawiają się też w zestawie meze.
- beyaz peynir (biały słony ser podobny do sera bałkańskiego)
- kaşar peynir (półtwardy żółty ser)
- tulum peynir (ser dojrzewający, przechowywany w koziej lub owczej skórze)
Napoje podawane do tureckiego meze
Tradycyjnym napojem do tureckiego meze jest rakı - alkohol o anyżowym smaku, który miesza się z wodą i lodem. Popularne jest też tureckie wino, zwłaszcza białe i różowe, a z napojów bezalkoholowych ayran albo herbata.
Meyhane: restauracje specjalizujące się w meze
W Turcji działają wyspecjalizowane restauracje meyhane, które skupiają się właśnie na podawaniu meze i alkoholu, zwłaszcza rakı. Meyhane mają długą historię sięgającą czasów Imperium Osmańskiego, kiedy spotykali się w nich intelektualiści, artyści i kupcy.
Do dziś są lubiane za swobodną, luźną atmosferę (do meyhane niestety jeszcze nie udało mi się trafić 😢). Kelner zwykle przynosi dużą tacę albo wózek z rozstawionymi daniami, a goście wybierają z nich to, czego chcą spróbować.
Podawanie meze jest w Turcji głęboko zakorzenioną tradycją. Nie chodzi w nim tylko o zaspokojenie apetytu, ale przede wszystkim o budowanie relacji między ludźmi. Meze zachęca do dzielenia się jedzeniem, zostawia czas na długie rozmowy i miłe chwile z rodziną i przyjaciółmi. Dlatego w Turcji jest to wydarzenie towarzyskie równie ważne jak samo jedzenie.
Jeśli meze w Turcji jeszcze na Ciebie czeka, nadrób to przy najbliższej okazji. Na pewno Ci się spodoba!
Smacznego!
