Rogal świętomarciński: słodki wypiek z białym makiem
Rogal świętomarciński to słodki rogal z nadzieniem z białego maku, który tradycyjnie przygotowuje się w Poznaniu i w niektórych innych częściach Wielkopolski z okazji dnia świętego Marcina (11 listopada). Dziś, dzięki ogromnej popularności, jest dostępny przez cały rok.
Legendy o powstaniu rogala świętomarcińskiego
Tradycja wypieku rogali świętomarcińskich sięga podobno jeszcze czasów pogańskich, kiedy podczas jesiennych świąt składano bogom w ofierze woły albo, zastępczo, ciasto zwinięte w kształt wolich rogów. Kościół rzymskokatolicki przejął ten zwyczaj i połączył go z postacią świętego Marcina. Kształt ciasta zaczęto tłumaczyć jako nawiązanie do podkowy, którą miał zgubić koń świętego.
W Poznaniu tradycja pieczenia rogali świętomarcińskich jest udokumentowana już w 1860 roku, kiedy w "Dzienniku Poznańskim" ukazała się najstarsza znana dziś reklama rogala świętomarcińskiego. Najbardziej popularna jest jednak legenda, według której tradycja w obecnym kształcie narodziła się w listopadzie 1891 roku. Proboszcz kościoła świętego Marcina miał wtedy zaapelować do wiernych, żeby zrobili coś dla ubogich. Podchwycił to cukiernik Józef Melzer, który odświeżył stary przepis, bogatym mieszczanom rogale sprzedawał, a biednym rozdawał za darmo.
Certyfikat rogala świętomarcińskiego
Żeby cukiernia albo piekarnia mogła posługiwać się nazwą "rogale świętomarcińskie", musi zdobyć certyfikat Kapituły Poznańskiego Tradycyjnego Rogala Świętomarcińskiego, która powstała z inicjatywy Cechu Cukierników i Piekarzy w Poznaniu, Izby Rzemieślniczej oraz Urzędu Miasta Poznania.
W 2015 roku certyfikat ten zdobyło 101 piekarni i cukierni, więc jeśli kupujesz prawdziwego rogala świętomarcińskiego, z dużym prawdopodobieństwem certyfikat wisi gdzieś w sklepie. W Poznaniu łatwo jednak trafić też na "nieautoryzowane kopie" - takie wypieki są opisane po prostu jako "rogale z nadzieniem z białego maku".
Wiąże się z tym również obowiązek trzymania się receptury przez piekarzy z certyfikatem. W przepisie na certyfikowanego rogala świętomarcińskiego wyraźnie napisano, że ciasto musi być przygotowane na margarynie. Niektóre piekarnie świadomie decydują się jednak zmienić przepis i użyć masła. W końcu ciasto z masłem jest bardziej aromatyczne, bardziej kruche i smaczniejsze.
Chronione oznaczenie geograficzne rogala świętomarcińskiego
Rogal świętomarciński jest na tyle wyjątkowym wypiekiem, że rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1070/2008 z dnia 30 października 2008 roku nazwa "rogal świętomarciński" została wpisana do rejestru chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych.
Cena rogala świętomarcińskiego
Cena rogala świętomarcińskiego zależy od jego wagi. Certyfikowany wyrób może ważyć od 150 do 250 gramów. Jeden duży rogal wyjdzie więc mniej więcej na 15 PLN.
Czy warto kupić i spróbować? Moim zdaniem zdecydowanie! Dostajesz solidną porcję nadzienia, rogal świętomarciński jest zwykle naprawdę duży, więc możesz nawet podtrzymać tradycję i podzielić się tym regionalnym polskim specjałem.
A jeśli rogal świętomarciński przypadnie Ci do gustu, koniecznie wybierz się w Poznaniu na zabawne widowisko, na którym pokażą Ci jego przygotowanie od początku do końca.
Smacznego!
