İsrail birası: koşer lager Goldstar
Ortalama bir İsrailli yılda on dört litre bira içiyor - bizim Çekya'da bir Çek bunu beş altı haftada deviriyor. Üstelik bunun için dünyanın en yüksek fiyatlarından birini ödüyor, çünkü devlet alkolü ağır vergilendiriyor. Yine de ülkenin herkesin üzerinde anlaştığı bir birası var: Goldstar (İbranice: גולדסטאר) yüzde 4,9 alkollü kehribar renkli bir lager ve İsrail'in en çok satan birası - kutusunda kendini dark lager diye tanıtıyor, İsrail barlarında ise kısaca standart.
Davud Yıldızı olmayan yıldız
Adı altın yıldız demek ve etiketteki altı köşeli yıldız insanın aklına hemen Davud Yıldızı'nı getiriyor. Oysa biracılığın kendi sembol geleneği var: altı köşeli Bierstern, Orta Çağ Alman bira ustalarının simgesiydi ve temiz, hakkıyla üretilmiş birayı işaret ediyordu - Goldstar da onu tam buradan ödünç almış. Yani İsrail'in en İsrailli birası, etiketinde bir parça Alman lonca tarihi taşıyor; 2005'ten beri içinde bir parça da Hollanda var: Netanya merkezli üretici Tempo'nun yüzde kırkı Heineken'in elinde. Biranın koşer sertifikası da var, yalnız Pesah'ta ona güvenme - tahıldan yapılan bira Hamursuz Bayramı'nda kaşer sayılmıyor.
Britanyalı askerler için Pilsen tarifi
Ülkenin ilk endüstriyel bira fabrikasını 1934'te Rothschild ailesi, suyunun kalitesiyle ünlü kaynakların yanı başındaki Rişon LeTsiyon'da kurdu; burada Pilsen tipi bira üretiliyordu - başlıca müşterileri, Avrupa lagerine susamış Manda yönetiminin Britanyalı askerleriydi. İbranice kaynaklara göre Goldstar ilk kez 1940'ta üretildi; tam olarak ne zaman ülkenin bir numarası hâline geldiği konusunda kaynaklar anlaşamıyor. Kesin olan şu: 1973'te üç bira fabrikasının birleşmesinden doğan şirket, İsrail pazarının aşağı yukarı onda dokuzunu elinde tutuyordu - Goldstar da o günden bugüne listenin başında. Bir zamanların daha prestijli ismi olan ezeli rakibi Maccabee, ikincilikle yetinmek zorunda kaldı.
Koyu olmayan dark lager
Kutunun üzerindeki dark lager yazısını Orta Doğu gözüyle oku: bizim Çekya'da birahane dilinde buna olsa olsa yarı koyu denirdi. Goldstar, Münih tarzı kehribar renkli bir lager - maltlı, yuvarlak, acılığı ancak sezdirilmiş. Gerçekten koyu bira isteyen Black Roast çeşidine uzanır; filtresiz bir versiyonu ve Goldstar 10 da var. O 10 rakamına dikkat: bizim Çekya'da onluk, öğle yemeğinin yanına içilecek daha hafif bir birayı anlatır; burada ise yüzde on alkol demek. 2000'lerin ortasından beri İsrail'de butik bira üreticileri de çoğalıyor, ama markette ilk uzandığın bira hâlâ Goldstar. Soğuk içilir: humusun, mangal etinin ya da televizyondaki futbol maçının yanında. Tek bir tavsiye dinleyeceksen bu olsun: marketten al - aynı bira restoranda çok daha pahalıya geliyor Tel Aviv'de bir barda yarım litre biranın fiyatı da dünyanın en yüksekleri arasında, çünkü özel tüketim vergisi acımasız.
Kudüs süpermarketinden bir kutu
Goldstar'ı barda değil, Kudüs'teki bir süpermarkette aldım: yarım litrelik kutu 13 ILS (3,60 EUR). Restoranda aynı bira rahatlıkla 20 ILS'nin (6 EUR) üzerine çıkıyor; Çek bir misafire ölçülü olmayı çabucak öğreten bir hesap bu. Klasik de filtresiz de rahat rahat içiliyordu: yumuşak malt zemini, hafif karamel bir bitiş ve ancak nezaketen ortaya çıkan bir acılık - Çek on ikiliğinin o sert karakterini bulamazsın. Her birinden birer kutu içtim, üstüne bir tane daha istemedim. Kişi başına yılda on dört litre, İsrail'de bana birden az gelmemeye başladı; daha çok bir bütçe kararı gibi göründü.
