Samsa: tipik Orta Asya böreği
Samsa (cамса), Orta Asya kökenli, sevilen bir içi dolu hamur işi. Samsa üçgen şeklinde ve içi et harcıyla dolduruluyor; harçta genellikle kuzu ya da koyun eti, soğan ve baharat bulunuyor.
Samsanın kökeni büyük ihtimalle Orta Asya; nitekim Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan'da son derece popüler. Bu ülkelerin her birinde böreğin biraz farklı yorumlarıyla karşılaşıyorsun; fark en çok kullanılan ette, baharatta ve pişirme yönteminde ortaya çıkıyor. Bazı yerlerde vejetaryen iç harçları da kullanılıyor.
Samsa, atıştırmalık ya da street food olarak çok tüketiliyor. Çoğu zaman sokaklarda, fırınlarda ve pazarlarda satılıyor.
Samsa geleneksel olarak kilden yapılmış tandırlarda pişiyor (aynı tür fırında tandır nan ekmeği de pişiriliyor). O karakteristik çıtırlık ve çok hafif isli aroma da bu fırından geliyor. Tandır, kısmen toprağa gömülü, silindir biçiminde, kilden ya da tuğladan yapılmış büyük bir fırın. Fırının içi, dibinde yakılan odun ya da kömürle ısıtılıyor; duvarların her yeri eşit şekilde kızarana kadar ateş yanmaya bırakılıyor. Fırının büyüklüğüne ve kullanılan yakıta göre bu birkaç saat sürebiliyor. Hazırlanan samsalar sonra tandırın iç duvarlarına dikkatle yapıştırılıyor ve 10-15 dakika kadar pişiyor.
Samsa fırından, ucunda tel sepet olan özel bir çubukla çıkarılıyor. Sepet sayesinde samsa dibe düşüp yanmıyor. Özellikle sıcak yaz aylarında, açık fırından gelen kavurucu ısı yüzünden bu çok zor bir iş.
Samsa, Orta Asya'da mutlaka tatman gereken lezzetlerden biri. Almak istersen öncelikle samsaların yerinde pişirildiği yerleri tercih et. Yukarıdaki fotoğraflardaki samsa Bişkek'teki Oş Pazarında bana 85 KGS'ye (0,90 EUR) mal oldu; koyun etinden yapılan iç harcı kusursuz baharatlanmıştı, üstelik kocamandı.
Fırından yeni çıkmış hâliyle fazla sıcak olduğu için, ısırmadan önce birkaç dakika ona hüzünle bakmakla yetinmek zorunda kaldım. Ama tadı muhteşemdi.
Afiyet olsun!
