Barselona'da ne yenir?
Barselona, Katalonya'nın başkenti ve İspanya'nın en büyük ikinci şehri. Ama sofrası İspanyol'dan çok Katalan. Burada ekmek sepeti yerine masaya domates sürülmüş ekmek gelir, pazar günü öğle yemeğinden önce vermuta çıkılır, Aziz Stefanos Günü'nde ise canelons pişer. Sangria ile paellayı da elbette bulabilirsin, özellikle turist akınına uğrayan sokaklarda - Katalan mutfağı onları beklemiyor, birkaç sokak ötede kendi ritmiyle yaşıyor.
Barselona'nın pazarları
Bu kendine özgü ritmi en iyi pazarlarda görürsün - balığıyla, sebzesiyle ve kuşluk yemeği için bir barıyla kapalı pazarı olmayan Barselona mahallesi neredeyse yok. Bugünkü La Boqueria pazarının yerindeki bir et tezgâhından ilk kez 1217'de söz ediliyor. Adını, 1835'teki yangına kadar burada duran Sant Josep manastırından aldı; kapalı pazar binaları 1840'tan sonra yükseldi ve pazarın resmî adı bugün hâlâ Mercat de Sant Josep. La Rambla'ya açılan kapısından bugün Sagrada Família'ya gelenden daha çok ziyaretçi geçiyor ve yerlilerin pazarı büyük ölçüde turistik bir durağa dönüştü. Daha sakin bir alışveriş istiyorsan yakınlarda renkli dalgalı çatısıyla Mercat de Santa Caterina ya da pazar günleri önünde eski kitapların satıldığı Mercat de Sant Antoni var.
Pazar barlarında esmorzar de forquilla, yani "çatallı kahvaltı" geleneği sürüyor: sabahın köründen beri mal indiren tezgâhtarların ve işçilerin kuşluk vakti doğru dürüst sıcak bir yemeğe ihtiyacı vardı - işkembe, tuzlanmış morina, sosisli fasulye. Barselona'nın pazar barları bunu hâlâ yaşatıyor, Katalan yemek siteleri de ondan küreselleşmiş brunch'a verilmiş yerel bir cevap olarak söz ediyor.
Vermut barları, xampanyeriler ve granjes
"Fer el vermut", yani vermut içmek, Barselona'da bir hafta sonu ritüeli: musluktan bir kadeh, bir zeytin, sifondan soda ve yanında birkaç tapas ya da bir konserve. Ayrıntısını İspanya'nın vermut saati yazımda anlatıyorum - Barselona bu işi en ciddiye alan şehirlerden biri, Poble Sec semtindeki Quimet & Quimet bodegası yüz yılı aşkın süredir musluktan vermut veriyor.
Cava şehrin güneyindeki Penedès'te üretiliyor ve Katalancada uzun süre xampany deniyordu. Barselona ona özel bir mekân türü icat etti: xampanyeri, yani köpüklü şarap ve tapas barı. En ünlüsünü, Born semtinde Picasso Müzesi'nin hemen yanındaki El Xampanyet'i, Esteve ailesi 1929'da açtı; aynı adı taşıyan hafif köpüklü şarap orada bugün hâlâ akıyor.
Barselona'nın kendi birası da var: Estrella Damm'ı 1876'da, Prusya-Fransa Savaşı'ndan sonra şehre kaçan iki Alsaslı kuzen kurdu - Katalan birasının Almanca tınlayan adı da buradan geliyor. Bugün komşu El Prat de Llobregat'ta üretiliyor ve 2026'da 150. yılını kutluyor; ayrıntısı İspanyol birası yazımda. Yalnız Granada'daki gibi bedava tapa bekleme; Barselona'da biranın yanındaki yemeğin parasını ödüyorsun.
Bir de granjes, yani süt barları var. Gotik Mahalle'deki dar Carrer Petritxol sokağı onlarla dolu: 1941'den beri Granja Dulcinea, 1947'den beri Granja La Pallaresa. Burada suís içilir: üstünde bir tepe krem şanti duran koyu sıcak çikolata, yanında da batırmak için churros. Kakao bu şehrin kanında - her İspanyol çocuğunun bildiği toz içecek ColaCao 1946'da Barselona'nın Gràcia semtinde doğdu. Sıcak günlerde ise orxateriler iş başında: orxata Valensiya'nın içeceği ama Barselona'ya yüz yıl önce güneyden gelen göçmenler getirdi. La Valenciana 1910'dan, Sirvent 1928'den beri bardakları dolduruyor.
Barselona'da ne yenir?
- Bomba de la Barceloneta. İçi etle doldurulmuş, aioli ve acı sosla servis edilen kızartılmış patates topu. 1950'lerde liman semti Barceloneta'daki La Cova Fumada barında doğdu ve Barselona'nın kendi icadı olan sayılı tapaslardan biri.
- Bikini. Jambonlu peynirli tost, tipik İspanyol kahvaltısının bir parçası. Adını Barselona'daki Sala Bikini dans salonundan alıyor: Franco döneminde yabancı yemek adları makbul değildi, bu yüzden Fransız croque-monsieur burada "ev usulü sandviç" diye satılıyordu; müşteriler de ona mekânın adını taktı.
- Canelons. Fırında pişmiş etle doldurulup üzeri beşamelle kaplanarak pişirilen cannelloni. Barselona'ya 18. yüzyılın sonunda varlıklı evlerde çalışan İtalyan aşçılar getirdi; bugün 26 Aralık'taki Sant Esteve Günü'nün Katalan yemeği.
- Pa amb tomàquet. Domates, sarımsak, tuz ve zeytinyağı sürülmüş ekmek. 19. yüzyılda Katalan kırsalının icadı ama Barselona restoranlarında her yemeğin yanına gelmesi kadar doğal bir şey yok.
- Crema catalana. Üzeri karamelize şeker tabakasıyla kaplı yumurta sarısı kreması; Katalan yemek kitaplarında ta 14. yüzyılda geçiyor ve geleneksel olarak 19 Mart'ta, Aziz Yusuf Günü'nde yeniyor. Tüm Katalonya'nın tatlısı ama Barselona'da her menüde var.
- Botifarra amb mongetes. Beyaz fasulyeli Katalan sosisi; çoğu zaman Katalonya'nın millî yemeği sayılıyor. Barselona'ya özgü değil ama şehrin geleneksel restoranlarında şaşmaz bir tercih.
- Esqueixada. Elle didiklenmiş tuzlanmış morina, domates ve soğanla yapılan soğuk salata - neredeyse her geleneksel Barselona mekânının menüsünde yer alan bir Katalan yaz klasiği.
- Mel i mató. Ballı taze peynir; şehrin hemen dışındaki hac merkezi Montserrat'la özdeşleşmiş bir tatlı. Mató peyniri ortaçağ yemek kitabı Sent Soví'de bile geçiyor.
- Calçots. Romesco soslu közlenmiş taze soğan. Anavatanı Tarragona yakınlarındaki Valls ama ocaktan marta kadar Barselona restoranları da menüsüne alıyor - doğru dürüst bir calçotada içinse Barselonalılar şehir dışına çıkıyor.
- … ve istersen listedeki onlarca İspanyol yemeği daha: İspanya'da ne yenir?
Barselona için yalnızca birkaç günün olsa da en önemlilerini yetiştirirsin: kuşluk vakti pazar, öğlen vermut, öğleden sonra granja, akşam da Katalan klasikleri. Şehir tam da bu sırayla yaşıyor.
Barselona'da yemeklerin tadını çıkar!
