Basbousa: şerbetli Arap irmik keki
Basbousa (بسبوسة), kimi yerlerde namoura ya da revani, Tunus'ta ise harissa adıyla bilinir (aynı adı taşıyan Tunus acı biber ezmesiyle karıştırmamak gerek); Orta Doğu'da, Kuzey Afrika'da ve Doğu Akdeniz'de çok sevilen geleneksel bir Arap tatlısıdır. Şerbetle ıslatılan, yumuşacık ve tatlı bir irmik keki; çoğu zaman hindistan cevizi ya da kuruyemişle servis edilir.
"basbousa" kelimesi Arapçada "yoğurmak" ya da "bastırmak" anlamına gelen "basa" kökünden geliyor; bu da hamurun hazırlanış biçimine gönderme yapıyor.
Kekin temelini iri çekilmiş buğday irmiğinden yoğrulan bir hamur oluşturur. Piştikten sonra üzerine tatlı şeker şerbeti dökülür. Böylece basbousanın içi enfes bir yumuşaklık kazanır. İrmik bu tatlının olmazsa olmazıdır; keke kendine özgü dokusunu, tadını ve kokusunu veren odur. İrmiğin iri taneleri sayesinde kek taneli, hafif çıtır bir yapı kazanır; bu yapı, şerbete doymuş kekin yumuşaklığıyla güzel bir tezat oluşturur. Üstelik hazırlaması da kolaydır: ne zor bulunan bir malzeme ne de karmaşık bir teknik ister.
Basbousa, kutlamaların ve bayramların sevilen tatlısıdır. Arap dünyasında çoğu zaman oruç ayı ramazanda hazırlanır; gün boyu tutulan oruç akşam karanlığıyla açılırken sofraya gelir. Mısır'da, Lübnan'da ya da Filistin'de düğünlerin klasik tatlısıdır, kimi zaman üzerine badem dizilerek servis edilir. Türkiye'de Ramazan Bayramı'nda, Yunanistan'da ise Paskalya'da pişirilir.
Basbousanın temel tarifi farklı bölgelerde birbirine benzese de, bu sevilen tatlının tek bir "doğru" versiyonu yok. Tam tersine, basbousanın sayısız çeşidi ve yöresel yorumu var. Kimi yerde hamura hindistan cevizi karıştırılır, kimi yerde kuruyemiş ya da süt tozu. Yunan versiyonunda portakal kabuğu ve tarçın öne çıkar; Türk versiyonu ise daha ince, daha az tatlı ve gül suyu katılmış bir şerbetle ıslatılır.
Afiyet olsun!
