Bsissa: kavrulmuş tahıl, bakliyat ve baharattan oluşan Tunus karışımı
Bsissa (بسيسة), temelini kavrulmuş tahılların, bakliyatın ve aromatik baharatların oluşturduğu geleneksel bir Tunus karışımıdır. Bunlar ince bir toz hâline gelene kadar öğütülür, yenmeden önce de zeytinyağı, su, bal ya da şekerle karıştırılır. Bsissa yüksek besin değeriyle (tam bir kalori bombası), kolay hazırlanışıyla ve uzun raf ömrüyle bilinir.
Bsissanın tarihi, onu uzun yolculuklarda ve kuraklık ya da kıtlık dönemlerinde erzak olarak hazırlayan Kuzey Afrika'daki Berberi kabilelerine dayanıyor. Uzun süre bozulmadığı, kalori, mineral ve vitamin bakımından da zengin olduğu için bsissa kolayca taşınabilen ideal bir besindi.
Yüzyıllar içinde bu lezzet Tunus'un her yanına yayıldı. Bugün bsissa çoğu zaman bayramlar, aile kutlamaları ya da bir çocuğun doğumu gibi önemli günlerde hazırlanıp yeniyor.
Bsissa, Tunuslu Yahudilerin geleneklerinde de rol oynuyor; onu çeşitli vesilelerle, özellikle de İbrani takvimindeki Nisan ayının ilk gününde yiyorlar. Bsissa ezmesinin çevresinde pek çok ritüel var (ezmeyi ev anahtarıyla karıştırmak ya da karışımın içine altın bir yüzük koymak gibi). Bsissa, Tunus'un farklı kültürel ve dinî geleneklerinde derin kök salmış durumda.
Bsissa tipik olarak kavrulmuş tahıl ve bakliyat karışımından oluşur. Sık kullanılan tahıllar arasında durum buğdayı ve arpa var, bazı çeşitlerde yulaf da görülebiliyor. Bakliyat olarak da başta mercimek olmak üzere nohut ve fasulye kullanılıyor. Sıkça susam da ekleniyor.
Tat vermek için çok çeşitli aromatik baharat kullanılıyor; en yaygın olanları çemen otu, anason, kimyon, rezene ve kişniş. Yöresel tercihlere ve aile tariflerine göre şeker, kuru meyve (hurma, incir), badem ve başka kuruyemişler gibi malzemeler de katılabiliyor.
Bsissanın geleneksel hazırlanışı malzemelerin titizlikle seçilip temizlenmesiyle başlıyor. Tahıllar, bakliyat, çekirdekler ve kuruyemişler yabancı maddelerden arındırılıyor. Malzemeler yağ kullanılmadan, geleneksel olarak toprak ya da taş fırınlarda kavruluyor. Bu aşama yalnızca bsissanın kendine has tadının ortaya çıkması için değil, raf ömrünün uzaması için de önemli. Kavrulan malzemelerin tamamı daha sonra ince bir toz hâline getiriliyor. Bazen un, daha da pürüzsüz bir kıvam olsun diye elekten geçiriliyor. En sonunda un karışımına baharat, şeker, istenirse öğütülmüş kuru meyve ya da kuruyemiş ekleniyor.
Bsissa, Tunus mutfağında önemli bir yer tutuyor. Besleyici olduğu ve uzun süre enerji verdiği için çoğu zaman kahvaltıda yenen temel bir gıda (ben de her sabah kahvaltıda yiyordum). Benim için bsissa (çok büyük bir abartıyla) bir tür "Tunus nutellası". Kalorili, baharatlar sayesinde çok lezzetli, yemeyi bırakamıyorsun 😁 Bsissa aynı zamanda ideal bir Tunus yeme içme hediyeliği.
Afiyet olsun!
