Tespixhe: geleneksel Balkan tatlısı
Tespixhe, cevizli yoğun bir hamurdan yapılan, tatlı şerbetle ıslatılmış geleneksel bir Balkan tatlısıdır. Pek çok Arnavut için evi hatırlatan bir tat.
Tespixhenin temelinde, içine doğranmış ceviz karıştırılan sade bir hamur var. Hamur daha sonra tencerede birkaç dakika kaynatılıyor ve soğumaya bırakılıyor. Hazırlanan hamur, yağlanmış ya da pişirme kâğıdı serilmiş bir tepsiye yayılıyor. Yüzeyi bıçakla küçük kareler ya da baklava dilimleri halinde çiziliyor; böylece tatlı piştikten sonra kolayca porsiyonlanıyor. Bu şekilde hazırlanan hamur fırında altın rengini alana kadar pişiriliyor.
Bu arada tatlının olmazsa olmazı şerbet hazırlanıyor. Tencerede su ve şekeri kaynatıp içine limon dilimleriyle biraz vanilya özütü eklemek yeterli. Şerbet, kıvamını bulsun diye birkaç dakika hafifçe fokurduyor, sonra soğumaya bırakılıyor. Tespixhe pişince, henüz sıcakken üzerine şerbetin yarısı gezdiriliyor. Ardından şerbeti güzelce çeksin diye kısa bir süre tekrar fırına giriyor. En sonunda tespixhe fırından çıkarılıyor ve kalan şerbet her yanına eşit şekilde dökülüyor. Bütün şerbeti içine çekip kendine has o yumuşacık kıvama kavuşması için oda sıcaklığında iyice soğumaya bırakılıyor.
Tespixhe, ancak iyice soğuduktan sonra en güzel tadını veren bir tatlı; o zaman şerbete doymuş oluyor ve bütün tatlar yerli yerine oturuyor. Ben yine bunu bir Çek Noel kurabiyesiyle karşılaştırmaktan kendimi alamıyorum: şeker şerbetiyle ıslatılmış, yoğun, cevizli küçük kurabiyelerle.
Tespixheyi Arishta Bakery adlı küçük bir pastanede tattım (bkz. Arnavutluk'ta nerede ne yenir?); bir dilimi 150 ALL (1,50 EUR) tuttu.
Afiyet olsun!
