İran'dan ne alınır?

İran; zengin tarihi, büyüleyici kültürü ve hepsinden önemlisi harika mutfağıyla öne çıkan bir ülke. Neredeyse hep az eşyayla seyahat ederim; yanımda sadece küçük bir sırt çantası olur. Ama İran'da bu mümkün değil. İran lezzetleri o kadar çok ki bir istisna yapıp valizle yola çıkmamak elde değil (izin verilen ağırlığı "sadece" 1 kg aştım 😁). İran'dan bir sürü yerel lezzet getiriyorum. İster ünlü İran fıstıkları olsun, ister fırından yeni çıkmış baklava, fıstık ezmesi ya da çeşit çeşit şekerlemeler.

Peki İran'dan getirilecek en iyi yeme içme hediyelikleri hangileri?

İran fıstıkları

İran fıstıkları dünyanın en iyileri arasında. Kaliteleri, irilikleri ve yoğun tatlarıyla nam salmışlar. İran, dünyanın en büyük fıstık üreticilerinden biri. Özellikle Refsencan ve Kirman yörelerinde yetişiyorlar. İran fıstıklarının tadı harika; en çok sade olanına rastlarsın; sonra safranlı, az tuzlu ve tuzlu çeşitleri geliyor. En bilinen çeşit akbari; en pahalısı olsa da en iyisi. Alışverişte sadece ona odaklanmanı tavsiye ederim.

1 kg akbari İran fıstığının fiyatı: 11.100.000 IRR (12,40 EUR)
Daha lüks bir üreticiden alınan, kabukları ayıklanıp dövülmüş İran fıstığı paketinin fiyatı: 1.000.000 IRR (1,10 EUR)

İran fıstık ezmesi

Fıstığı benim kadar seviyorsan fıstık ezmesini de mutlaka seviyorsundur. İran fıstık ezmesi, ince çekilmiş kavrulmuş fıstıktan yapılıyor. Dokusu kremsi ve yoğun, tadı ise tam anlamıyla fıstık: tatlı, hafif fındıksı ve çok belirgin. Kaliteli İran fıstık ezmesinde hiçbir katkı maddesi bulunmuyor. Bu sefer birkaç kavanoz Shirreza ezmesi aldım; hem de Yezd'de, doğrudan üreticisinden.

150 g İran fıstık ezmesi paketinin fiyatı: 2.340.000 IRR (2,60 EUR)

İran baklavası

Baklava, sadece Türkiye'de değil, tüm Orta Doğu'da ve tabii İran'da da sevilen geleneksel bir tatlı. Burada baklavayı kusursuz yapıyorlar; zaten temel malzemelerden biri fıstık ve buranın fıstığı birinci sınıf. İran baklavası çok ince yufka katlarından yapılıyor; araları dövülmüş kuruyemişle, çoğunlukla fıstık ya da bademle dolduruluyor. Sonra üzerine şerbet dökülüyor. Ailem için fırından yeni çıkmış baklava her zaman en güzel hediye. Üstelik fiyatı gerçekten düşük.

Doğrudan fırından alınan 750 g taze İran baklavası paketinin fiyatı: 2.200.000 IRR (2,40 EUR)

Yezd'in tatlıları

Geleneksel İran şekerlemeleri söz konusu olduğunda Yezd, İran'ın en ünlü şehirlerinden biri. Bu çöl şehrinin tatlıları hem lezzetiyle hem de köklü geçmişiyle nam salmış. En bilinenleri arasında içi kuruyemiş dolu, kızartılmış İran kurabiyesi qottab ile bademden yapılan loz var. Yezd tatlıları çoğu zaman süslü kutulara paketleniyor. Ben Yezd'den, ünlü ve tarihi bir şekerlemeciden iki paket şekerleme getirdim. Tatları harika!

Yezd'den aldığım 2 paket şekerlemenin fiyatı: 6.000.000 IRR (6,80 EUR)

İran usulü Dubai çikolatası

Dubai çikolatası şu anda en büyük gastronomi trendlerinden biri; neredeyse her yemek tutkununa ulaştı, fiyatı fena hâlde şişirilmiş ve kalitesi çoğu zaman bunu karşılamıyor. Ama tadına bakılacaksa, İran'dan iyisi mi var? Birinci sınıf fıstık üreten ve harika kadayıf yapan bir ülke! Dubai çikolatasının temelini tam da bu malzemeler oluşturuyor.

İran'da sonunda iki paket Dubai çikolatası aldım: içi fıstık ve kadayıf dolgulu küçük çikolatalar.

Doğrusu gerçekten muhteşemler. İran'dan getirdiğim bütün lezzetler arasında benim için en büyük sürpriz bu.

200 g Dubai çikolatası paketinin fiyatı: 2.500.000 IRR (2,80 EUR)

Fıstıklı İran çikolatası

İran, İsviçre gibi çikolatasıyla ünlü bir ülke değil, ama gittiğim her ülkeden en az bir çikolata getirmek benim için (neredeyse) bir zorunluluk. Fıstık İran mutfağında bolca kullanılıyor ve çikolatayla birleşince ortaya enfes bir tat uyumu çıkıyor.

50 g fıstıklı İran çikolatası paketinin fiyatı: 150.000 IRR (0,15 EUR)

İran sütlü çikolatası

İran çikolata markası "Özel", daha üst segment markalardan biri. Üretici en modern teknolojileri kullanmakla övünüyor. Henüz tatmadım, merak ediyorum.

100 g İran sütlü çikolatası paketinin fiyatı: 400.000 IRR (0,45 EUR)

İran safranı

İran dünyanın en büyük safran üreticisi ve safranının kalitesi de dünyanın en iyileri arasında. Safranın kurutulmuş kırmızı telleri mutfakta, pastacılıkta ve geleneksel tıpta kullanılıyor. En makbulü, yoğun aroması ve koyu kırmızı rengiyle Horasan eyaletinden gelen safran.

1 g İran safranının fiyatı: 1.875.000 IRR'den (2,10 EUR) başlıyor

İran ayva marmelatı

Ayva marmelatı İran'da geleneksel bir lezzet. Burada ayva bol bol yetiştiriliyor; özellikle İsfahan çevresinde yetişenler ünlü. Doğal mayhoş tadı sayesinde ayva, reçel yapımına çok uygun. İran ayvasından yapılan marmelat genelde hafif baharatlı oluyor; içinde sıklıkla safran ya da gül suyu bulunuyor ve bu da ona kendine özgü bir tat veriyor.

İran ayva marmelatının fiyatı: 700.000 IRR (0,80 EUR)

İran hurmaları

İran hurmaları dünyanın en iyileri arasında sayılıyor. En sevilen çeşitler arasında yumuşacık, sulu ve yoğun tatlılıktaki "mazafati" var. "piarom" ise daha kuru ve karamel aromalı. Kabkab, İran'ın üst segment hurma çeşidi. Bu hurmalar ağırlıklı olarak İran'ın tropik bölgelerinde yetişiyor. Olgun meyveler açık kahverengiden koyu kahverengiye kadar değişen tonlarda oluyor ve çoğu İran çeşidinden daha uzun.

İran dövme bakır tepsisi

İran sadece mutfağıyla değil, geleneksel el sanatlarıyla da ünlü. Bu tepsi elde dövülmüş ve geleneksel Pers motifleriyle süslenmiş. Tepsi çok güzel; çay, kuru meyve ya da şekerleme servisi için ideal. Ama sadece dekor olarak da kesinlikle göz dolduruyor. Tepsiyi yine doğrudan üreticisinden, Yezd'de aldım; fiyat tepsinin ağırlığına (365 g) göre hesaplandı. Pazarlık etmedim, yani fiyat daha da düşebilirdi.

İran dövme bakır tepsisinin fiyatı: 6.000.000 IRR (6,80 EUR)

İran hünnap küpleri

Hünnap küpleri, İran'da bolca yetişen hünnap meyvesinden yapılıyor. Hünnabın tadı hurmayı andırıyor ama daha az tatlı; hafif ekşimsi bir tonu var. Şekerin daha sağlıklı bir alternatifi olarak kullanılabiliyor.

Daha lüks bir üreticiden alınan hünnap küpü paketinin fiyatı: 300.000 IRR (0,30 EUR)

İran kuru inciri

İran, dünyanın en büyük kuru incir üreticilerinden biri. Buranın incirleri tatlı tatlarıyla biliniyor. İran incirleri Mısır ya da Tunus incirlerinden daha küçük; bunun başlıca sebebi çeşit ve yetiştirme yöntemi. İran ağırlıklı olarak, doğal yapısı gereği daha küçük kalan sabz ve shahri çeşitlerini üretiyor. İran incirleri elle toplanıyor ve güneşte kurutuluyor.

Daha lüks bir üreticiden alınan İran kuru inciri paketinin fiyatı: 300.000 IRR (0,30 EUR)

İran kurutulmuş portakal kabuğu

Güneşte kurutulan portakal kabuğu İran'da hem geleneksel mutfağın hem de pastacılığın sevilen malzemesi. Çaylara, tatlılara ve tatlı soslara katılıyor. İran portakalının kurutulmuş kabuğu yoğun bir narenciye kokusu ve tadı taşıyor. Tabii organik. Ben kurutulmuş portakal kabuğuna bayılırım; bunu da öylece, tek başına, bilgisayar başında çalışırken "kıtır kıtır" atıştırdım.

Daha lüks bir üreticiden alınan İran kurutulmuş portakal kabuğu paketinin fiyatı: 400.000 IRR (0,50 EUR)

İran kuru zereşki

Zereşk (kadın tuzluğu) İran mutfağının önemli bir parçası. Kurutulmuş kırmızı taneleri ekşi bir tat taşıyor ve mesela geleneksel "zereshk polo" (zereşkli pilav) yemeğinde kullanılıyor. Zereşk ayrıca pastacılıkta ve çay karışımlarında da bolca kullanılıyor. Ben evde yulaf lapama koymayı seviyorum.

100 g İran kuru zereşki paketinin fiyatı: 300.000 IRR (0,30 EUR)

İran khoosheh kurabiyeleri

İran khoosheh kurabiyeleri basit ama lezzetli, temel malzemelerden yapılıyor. Bunlar arpadan yapılmış ve içinde dut özü var. Khoosheh kelimesi "başak" anlamına geliyor (mesela buğday başağı) ve gerçekten her kurabiyenin üstünde bir başak resmi var. Şaşırtıcı derecede sıkı dokulular; İran'da çok sevilen çayın yanına tam yakışıyorlar. Uzun uçak yolculuğunda eve dönerken ideal bir atıştırmalık.

200 g kurabiye paketinin fiyatı: 300.000 IRR (0,30 EUR)

İran'ın gaz tatlısı

Gaz, İsfahan şehrinden çıkan geleneksel bir İran şekerlemesi. Şeker, yumurta akı ve fıstıktan yapılıyor. En iyisinde %42 fıstık bulunuyor. Dokusu yumuşak ve hafif çiğnenebilir, tadı tatlı. Gazı hem tek tek paketlenmiş hâlde hem de bir tür "çikolata kutusu"nda alabilirsin. Fiyat üreticiye ve fıstık oranına göre değişiyor.

İran'ın Gilan çayı

Kuzey İran'daki Gilan eyaleti kaliteli çay üretimiyle tanınıyor. Gilan'dan gelen İran çayının tadı sert, rengi koyu, kokusu belirgin. İran'da genellikle nabat (nöbet şekeri) denen kristal şekerle tatlandırılarak servis ediliyor ya da şeker ağızda tutularak içiliyor. Çay benim en sevdiğim hediyeliklerden biri.

100 g dökme Gilan İran çayı paketinin fiyatı: 270.000 IRR (0,30 EUR)

İran peyniraltı suyu kashk

Kashk, peyniraltı suyunun fermantasyonuyla elde edilen geleneksel bir İran süt ürünü. Sıvı hâlinin kıvamı koyu ve kremsi, tadı belirgin tuzlu. Kashk kurutulmuş hâlde de satılıyor. Mutfakta yeni tatlar denemeyi seviyorsan bu otantik İran ürününü kendi mutfağında denemeni tavsiye ederim.

230 g sıvı kashk paketinin fiyatı: 559.000 IRR (0,65 EUR)

İran sohanı

Sohan, buğday unu, tereyağı, şeker ve safrandan yapılan geleneksel, çıtır bir İran tatlısı. Tadı karamelimsi; üzerine genellikle fıstık ya da badem serpiliyor.

Metal kutuda İran sohanı paketinin fiyatı: 2.400.000 IRR (2,60 EUR)

İsfahan'ın ballı sohanı

İsfahan şehrinden gelen bu yöresel sohan çeşidi benim için bir başka büyük sürpriz. Şeker yerine bal kullanılıyor; üstelik sohan dilimleri kâğıt kadar ince, mis gibi çıtır ve bol bol kuruyemişle kaplı. Tavsiye ederim!

İsfahan'ın ballı sohanı paketinin fiyatı: 3.600.000 IRR (4 EUR)

İran kristal şekeri nabat

İran'da nabat denen kristal şeker, geleneksel bir tatlandırıcı ve tipik bir hediyelik. Şeker kristallerinden oluşuyor ve genellikle safran katılarak yapılıyor. Nabat en çok çayı tatlandırmak için kullanılıyor; şeker çubuğu doğrudan sıcak çayın içinde eritiliyor. Tadı hafif tatlı, görüntüsü güzel; bu da onu çekici bir hediye hâline getiriyor.

İran pamuk helvası pashmak

Pashmak, ipek ipliğini andıran ince bir İran pamuk helvası. Farklı aromalarda satılıyor; en çok fıstıklı ve vanilyalı olanı bulunuyor.

İran şekerlemeleri

İranlılar tatlıya bayılıyor, bu yüzden dükkânlarda bir sürü şeker de bulabilirsin. Ben fazla araştırmadan meyan köklü ve limonlu naneli şekerleri seçtim; ikisi de şekersiz. Tatları hafif; meyan köklü olanlarda tuz hissediliyor, bu yüzden bana İsveç'in salmiaklakrits şekerlerini hatırlatıyorlar.

2 paket İran şekerinin fiyatı: 300.000 IRR (0,30 EUR)

Peki sen İran'dan hangi lezzetleri getirirsin?

Dan Špaňhel

Ben Dan. Sadece bizzat tattığım şeyler hakkında yazıyorum - sokak tezgâhından Michelin yıldızına kadar. Yemek için dünyanın yarısını dolaştım ve mümkün olan her şeyi denedim - mümkün olmayanı bile.

Hakkımda İletişim

Bunlar da hoşuna gidebilir:

Polonya'dan ne alınır?

İspanya'dan ne alınır?

Ermenistan'dan ne alınır?