Ermenistan'dan ne alınır?
Ermenistan mutfak açısından son derece zengin, Avrupalılar içinse hâlâ egzotik ve pek bilinmeyen bir ülke - üstelik oradan getirilecek şeylerin haddi hesabı yok. Ben yanıma yalnızca küçük bir el bagajı almıştım, yine de Ermeni mutfağını hatırlatacak epey şeyle döndüm. Büyük bir valizle gitseydim onu da rahatlıkla doldururdum.
Peki bana göre Ermenistan'ın en iyi yeme içme hediyelikleri hangileri?
Ermeni brendisi Ararat
Ararat brendisi, Ermenistan'ın en bilinen ürünü. Marka; özenli üzüm seçimine, geleneksel damıtma yöntemine ve meşe fıçılarda uzun süre dinlendirmeye dayanıyor. El bagajı için 5, 7 ve 10 yıllık birer 50 ml'lik şişeden oluşan hediye paketi biçilmiş kaftan - üç yıllanma yan yana gelince fıçıda geçen zamanın brendiye ne yaptığı güzelce görülüyor. Valizinde yer varsa karşılaştırmak için bir de rakibi Noy brendisini yanına koy.

3 x 50 ml'lik Ararat brendisi hediye paketinin fiyatı (5, 7 ve 10 yıllık): 4.750 AMD (11,60 EUR)
Ermeni kuru meyveleri
Ermenistan'da meyve kurutmanın köklü bir geleneği var. Süpermarketten aldığım hediye setinde kuru kayısı, kuru kiraz, kuru üzüm, ceviz ve badem vardı. Ermeni meyve bahçelerinin ve dağ yamaçlarının sunduklarından oluşan, güzelce paketlenmiş bir tadımlık.

Kuru meyve hediye setinin fiyatı: 3.590 AMD (8,60 EUR)
Ermeni kuru kayısıları
Kayısı, Ermenistan'ın millî sembollerinden biri - botanikçiler ona zaten Prunus armeniaca, yani Ermeni eriği diyor. Buranın iklimi ve toprağı sayesinde Ermeni kayısılarının tadı yoğun, kurutmak da bu tadı iyice belirginleştiriyor. Bizim Çekya'daki marketlerden aldığın kuru kayısılar maalesef yanına bile yaklaşamıyor.

150 g'lık kuru kayısı paketinin fiyatı: 1.390 AMD (3,40 EUR)
Ermeni kuru şeftalileri
Kuru meyveler arasında açık ara birinci kuru şeftaliler oldu 😊 Etliler; tatlılıkları şekerden değil kendilerinden geliyor, arkada da hafif bir ekşilik bırakıyorlar. İlk tükenen onlar oldu.

150 g'lık kuru şeftali paketinin fiyatı: 1.750 AMD (4 EUR)
Ermeni kuru erikleri
Erik de Ermenistan'da çok iyi yetişiyor ve tadı Avrupa'dakilere hiç benzemiyor. Üstelik Aregi'nin paketinde klasik erikler yabanileriyle bir arada; yani her parçanın tadı biraz farklı.

Aregi'nin 110 g'lık kuru erik paketinin fiyatı: 700 AMD (1,60 EUR)
Sujukh
Sujukh (cevizli sucuk), geleneksel bir Ermeni tatlısı: ipe dizilen cevizler koyulaşıp katılaşan meyve suyuyla kaplanıyor. Ermenistan'ın ulusal kültürel miras listesinde bile yer alıyor. Ben nar suyuyla yapılanını seçtim. Sujukh dizileri örneğin Erivan'ın GUM pazarında asılı duruyor; komşu Gürcistan'da ise neredeyse aynısıyla çurçhela adı altında karşılaşıyorsun.

Bir paket sujukhun fiyatı: 430 AMD (1 EUR)
Ermeni lavaşı
Eve Ermeni lavaşı getirmek neredeyse şart - tonir denen tandırda pişirilmesi 2014'ten beri UNESCO listesinde. Ben sıra dışı bir çeşidini, simsiyah rengiyle dikkat çeken odun kömürlüsünü seçtim.

290 g'lık odun kömürlü lavaş paketinin fiyatı: 480 AMD (1,20 EUR)
Ermeni yabani nane çayı
Ermeni otları tertemiz bir dağ havasında yetişiyor; bunu da hemen anlıyorsun. Yabani nane çayı, bizim Çekya'daki marketlerin poşet nanesinden çok daha yoğun kokuyor. Nane sindirime iyi geliyor, sakinleştiriyor, baş ağrısını da hafifletiyor - yabanisinde ayrıca uçucu yağ oranının daha yüksek olduğu söyleniyor.

35 g'lık dökme yabani nane çayı paketinin fiyatı: 680 AMD (1,60 EUR)
Ermeni kahvesi
Kahve tutkunu biri olarak neredeyse her ülkeden eve kahve getirmeden edemiyorum. Ermeniler ona surç diyor ve Türk kahvesi gibi cezvede pişiriyorlar. Bu sefer Ermenistan'da kavrulmuş kaliteli bir çekirdek kahve bulmaya vaktim olmadı, ben de iki paket çekilmiş kahve aldım - ikisi de %100 arabica.


100 g'lık çekilmiş Ermeni kahvesi paketinin fiyatı: 830 AMD (2 EUR)
İkinci çekilmiş Ermeni kahvesi paketinin fiyatı: 550 AMD (1,20 EUR)
Ermeni yemek kitabı
Ermeni mutfağı Avrupa mutfağından o kadar farklı ki, yanımda ince bir yemek kitabı da getirdiğime sevindim. İngilizce yazılmış ve en bilinen Ermeni tariflerini topluyor. Ucuz değildi, ama Zvartnots Katedrali'nde aldım - umarım o paranın bir kısmı Ermeni tarihî eserlerine gitmiştir.

İngilizce Ermeni yemek kitabının fiyatı: 6.000 AMD (14,40 EUR)
Uçakta ne atıştırmalı?
Erivan'dan Prag'a yol uzun, check-in de her zamankinden fazla sürüyor - bileti ancak kontuarda düzenliyorlar. Bu yüzden doyurucu bir atıştırmalık işe yarıyor; tabii yine yerel ürünlerden oluşanı.
Ermeni peynirleri
Çeçil, geleneksel Ermeni tel peyniri. Tuzlu, lifli, tek tek tellerine ayrılıyor ve Ermeni birasının yanına çok yakışıyor. Ben üç farklı çeşidin bir arada olduğu bir paket aldım.

150 g'lık çeçil peyniri paketinin fiyatı (üç çeşit): 760 AMD (1,80 EUR)
Dut
Dut uzaktan böğürtleni andırıyor, ama ondan çok daha tatlı; üstelik tam bir vitamin ve antioksidan deposu. Taşımaya hiç gelmiyor, bu yüzden Avrupa'da neredeyse hiç karşına çıkmıyor - uçuştan önce taze taze tadını çıkarmak için bir sebep daha.

Kumkuat
Kumkuat (kamkat) en sevdiğim turunçgil. Hem tatlı ve hafif acımsı tadına hem de kabuğuyla birlikte bütün yenebilmesine bayılıyorum. Mevsiminde Ermeni süpermarketlerinde rahatlıkla bulunuyor.

Atıştırmalık et çubukları
Ermenistan'da daha hafif ama proteini bol bir atıştırmalık olan et çubuklarını sevdim. Klasiklerinin yanı sıra dana ve tavuk çeşidini de denedim.



60 g'lık et çubuğu paketinin fiyatı: 550 AMD (1,20 EUR)
30 g'lık dana et çubuğu paketinin fiyatı: 300 AMD (0,80 EUR)
30 g'lık tavuk et çubuğu paketinin fiyatı: 300 AMD (0,80 EUR)
Peki sen Ermenistan'dan neler getirdin?