Byrek: Balkanlar'ın geleneksel tuzlu hamur işi
Byrek (Arnavut böreği), çeşitli tuzlu iç harçlarla doldurulan geleneksel bir Balkan hamur işidir. Arnavut mutfağının en bilinen yemeklerinden biri. Byrek tüm Güneydoğu Avrupa'da popüler; popülerliği Orta Doğu'ya kadar uzanıyor. Tipik özelliği, ince açılmış yufka hamuruyla (jufka ya da filo) yapılması.
Arnavutluk'ta byrek gündelik beslenmenin önemli bir parçası; çoğu zaman "byrektore" denen özel fırınlarda satılıyor.
Kökeni ve tarihi
Byrek (Arnavutçada burek, börek olarak da geçer) kökeni Osmanlı mutfağına dayanır. Benzer bir hamur işine dair ilk kayıtlar, Balkanlar'a ve Orta Doğu'nun büyük bölümüne hükmeden Osmanlı İmparatorluğu dönemine uzanıyor. Oradan byrek bugünkü Arnavutluk'un, Kosova'nın, Kuzey Makedonya'nın, Sırbistan'ın, Bulgaristan'ın, Türkiye'nin, Yunanistan'ın ve başka ülkelerin pek çok yöresine yayıldı.
Her ülke bu hamur işini kendi damak tadına göre biraz değiştirmiş.
Tipik malzemeler
Byrekin ana malzemesi, geleneksel olarak elde açılan çok ince yufka hamuru. En sık rastlanan iç harçlar şunlar:
- beyaz peynir
- kıyma
- ıspanak
- domatesle soğan
Baharat olarak genellikle karabiber ve tuz, bazen de maydanoz gibi taze otlar kullanılır.
Şekilleri ve hazırlanışı
Byrek birkaç farklı şekilde yapılır:
- yuvarlak - turtayı andırır, üçgenler hâlinde kesilir
- rulo - iç harçlı hamur spiral biçiminde kıvrılır
- kare ya da dikdörtgen - tepside pişirilir ve porsiyonlara bölünür.
- tek tek hamur keseleri ("byrek me peta")
Arnavutluk'ta byrek genellikle ayaküstü bir atıştırmalık, kahvaltı, ara öğün ya da hafif bir öğle yemeği olarak yenir. Hem sıcak hem soğuk servis edilir. En ucuz Arnavut yemeklerinden biri; bir parçası boyutuna ve iç harcının çeşidine göre 50 - 100 ALL (0,50 - 1 EUR) tutar.
En sevdiğim byrek, domates ve soğan dolgulu olanı. Byreki tam Arnavutlar gibi yemek istiyorsan, yanında dhallë denen yoğurt içeceğinden iç.
Afiyet olsun!
