İsviçre şarabı
Yüz şişe İsviçre şarabından yaklaşık biri ülke dışına çıkıyor. Kalanını İsviçreliler kendileri içiyor - yılda kişi başına otuz beş litre civarında ediyor - ve kendi hasatları yetmediği için üstüne neredeyse iki katı kadar yabancı şarap ithal ediyorlar.
İsviçre şarabı bu yüzden mecburiyetten doğmuş bir nadirlik: beyazlar ağırlıklı olarak Chasselas üzümünden, kırmızılar Pinot Noir'dan, göllerin üstündeki taraçalarda yetişiyor - ve İsviçre dışında neredeyse hiçbir yerde bulamazsın. İsviçreliler şarabı dünyadan bilerek saklamıyor. Sadece geriye bir şey kalmıyor.
Chasselas: Valais'in Fendant dediği üzüm çeşidi
Beyaz şarapların başında Chasselas geliyor - dünyanın pek tanımadığı bir çeşit, çünkü başka her yerde ikinci planda kalıyor: Fransa'da Pouilly-sur-Loire apelasyonu elde kalan birkaç düzine hektarı daha ünlü Fransız şaraplarının gölgesinde tutuyor, Almanya'da ise Gutedel adıyla varlığını sürdürüyor ama kayda değer bir çıkış yapamıyor. Şarap rehberleri uzun süre onun Mısır'dan ya da Konstantinopolis'ten geldiğini anlattı; genetikçiler iki efsaneyi de rafa kaldırdı (bugün şarap üreten Türkiye'de yetiştirilen sofralık üzüm bambaşka bir çeşit) ve Chasselas üzümünün beşiğini Cenevre Gölü kıyılarında arıyorlar - çeşit büyük ihtimalle tam da bugün içildiği yerin yerlisi. Valais'de aynı şarap Fendant adıyla satılıyor ve bu adı elinle hissedebilirsin: olgun tane, parmaklarının arasında suyunu fışkırtmadan ikiye ayrılmalı (Fransızca fendre). Adını çatlayışından alan başka bir üzüm çeşidi pek yoktur.
Valais'in en eski üzüm çeşidi hakkında DNA ne ortaya çıkardı?
Ülkenin en eski kırmızı gurur kaynağı, Valais'in Cornalin'i; 1313'te bile kayıtlara geçmiş - ama o zamanlar Rouge du Pays, yani "ülkenin şarabı" adıyla. Daha kulağa hoş gelen Cornalin adını ona 1972'de, eski adı satışa elverişsiz bulan yerli bir enolog vermiş. Yeni ad tuttu; kökene duyulan güven ise ilk DNA analizine kadar dayandı: Cornalin, Aosta Vadisi'nden gelen iki çeşidin melezi - anavatanı İtalya'da bu arada tükenmiş, yalnızca sürgünde, Valais yamaçlarında yaşamayı sürdürmüş. İsviçreliler üzüm ıslahından kendileri de anlıyor: kırmızı Gamaret ve Garanoir çeşitleri 1970'te Cenevre Gölü kıyısındaki bir araştırma istasyonundan çıktı - ve tabii ki yine ağırlıkla evde kaldı.
İsviçre şarabını neden bulamazsın ve neyle içilir?
Yok denecek kadar az ihracatın sıradan bir açıklaması var: yamaçlar. Bağlar burada taraçalara yapışıyor - Cenevre Gölü'nün üstündeki, bugün UNESCO listesinde olan Lavaux taraçaları Orta Çağ'dan beri üst üste diziliyor - ve çoğuna hiçbir makine çıkamıyor, yani bütün yıl el emeğiyle çalışılıyor. Doğru dürüst bir Chasselas şişesi bu yüzden on iki frank civarında başlıyor ve ortalama bir şaraphane o kadar küçük ki ilk ihracat formunu doldurmaya fırsat bulamadan hasadını çevresine satıyor - en iyi rekoltesini doğrudan mahzenden satan ve dükkân raflarına hiç ulaşamayan Moravyalı şarap üreticisi gibi.
Genç, soğutulmuş ve çoğunlukla peynirle içiliyor: Chasselas geleneksel olarak fondü ve raclette sofrasının şarabıdır, çünkü ince asiditesi erimiş İsviçre peynirlerini hafifletiyor.
Grand Cru için dokuz frank
Benim İsviçre şarabım, Vaud kantonundaki Chablais bölgesinden beyaz bir Yvorne Grand Cru'ydu, yani Chasselas; ülkede kısa süre kaldığım sırada aldım. Vivino uygulaması onu bu çeşitten yapılan en iyi 25 İsviçre şarabı arasında gösteriyordu. Hafif ve sekti, ince bir asiditesi ve sonunda mineral bir notası vardı - ne yemeğin ne de ikinci kadehin önüne geçen bir şarap. Şişesi 9 CHF (9 EUR) tuttu, yani doğru dürüst bir Chasselas şişesinin genelde satıldığı fiyatın bile altında.
