Ghahve Yazdi: Yezd kahvesi
Ghahve Yazdi (قهوه یزدی), yani Yezd kahvesi, İran'ın Yezd şehrinden gelen geleneksel bir kahve içeceğidir. "Yas kahvesi" ya da "yas tutanların kahvesi" olarak da bilinen bu içecek, geleneksel olarak bir kişinin ölümünün üçüncü gününde ikram edilir.
Yezd kahvesi Temmuz 2019'da resmen İran'ın somut olmayan kültürel miras listesine alındı.
Yezd kahvesi geleneksel olarak çok zaman alan bir yöntemle hazırlanır. Kahve çekirdekleri önce kavrulur, ardından taş bir değirmende ince bir toz hâline getirilir. Sonra kahve suyla birlikte küçük bir kazanda harlı ateşte pişirilir ve taşmasın diye sürekli karıştırılır. Bu işlem, hazırlanan kahvenin miktarına göre 3 ila 12 saat sürer. Pişme sırasında kahveye yavaş yavaş gül suyu, kakule ve nöbet şekeri (nabat) eklenir; kahvenin kendine has kokusunu ve tadını bunlar verir. Pişen kahve, berrak olması için ince bir ipek bezden süzülür.
Ghahve Yazdi geleneksel olarak küçük, süslü fincanlarda ya da bardaklarda servis edilir ve yanında çoğu zaman Yezd'e özgü tatlılar sunulur: baklava, gaz (bir tür Pers nugası), qottab (içi kuruyemişle doldurulmuş kızartılmış hamur işi) ya da gül sulu Pers şekerlemeleri. İçeceğin tadı hem yoğun hem de çok tatlıdır; bu yüzden genellikle az miktarda, misafirperverliğin sembolik bir parçası olarak içilir.
Yezd'in bu özel kahvesi, Yezd'de tatmak istediğim yiyecek ve içecekler listemde en başından beri vardı. Yıllardır süren gezilerimde koyu ve şekerli Arap kahvesini gerçekten az içmedim; Yezd kahvesi ise beni şaşırttı. Tatlı olacağını tahmin ediyordum (ve yanılmadım), ama kahveye gül suyu eklenmesi onu bambaşka bir seviyeye taşıyor ve onu (bana göre) diğer şekerli kahvelerden hoş bir farkla ayırıyor.
Yanında kendiliğinden üç parça qottab ile gelen bir Yezd kahvesi 550.000 IRR (0,60 EUR) tuttu ve onu tadabildiğim için gerçekten çok memnunum.
Yolun Yezd'e düşerse sen de onu ara.
Afiyet olsun!
