Rhumerie de Chamarel: Mauritius'ta damıtımevi turu ve rom tadımı
İnsanlar damıtımevine aslında tek bir gösteri uğruna gelir: makine bir şeker kamışı sapını kavrar, ezer ve dışarıya birazdan rom olacak kamış suyu akar. Ben aralıkta gittim ve kırma hattı duruyordu - kapatılmıştı, açılmıştı, tam da temizleniyordu. Nedenini ancak sonradan öğrendim: kamış burada temmuzdan aralığa kadar hasat ediliyor ve yalnızca taze kamış suyuyla çalışan bir damıtımevinin sezon sonunda presleyecek bir şeyi kalmıyor.
Rhumerie de Chamarel, Mauritius'un güneybatısındaki dağlarda kurulu bir aile damıtımevi; romunu yalnızca kendi şeker kamışının suyundan yapıyor ve tarladan kadehe kadar bütün üretimi ziyaretçilere açmış. O gün kazanlar çalışıyordu, rehber de öyle; turun sonundaki sekiz kadehe gelince duran kırıcıyı kimse dert etmedi.
Chamarel adını kimden alıyor ve romu burada kim yapıyor?
Chamarel her şeyden önce bir köy; marka, adını ondan ödünç almış. Köy de adını 18. yüzyılın sonunda buradan toprak alan Fransız de Chazal de Chamarel kardeşlerden alıyor. Charles-Antoine bu topraklarda şeker kamışı, pamuk, kahve ve çivit denedi; hiçbirinden para kazanamadı ve 1815'te temelli Fransa'ya döndü. Yani damıtımevi, Mauritius'ta plantasyon sahibi olarak tutunamayan bir adamın adını taşıyor - bir pazarlama departmanı etiket için başka bir hayat hikâyesi seçerdi, ama köy kimseye sormadı.
Damıtımevinin kendisi iki yüzyıl daha genç. Couacaud ailesi 1996'da Domaine de l'Exil malikânesini, deniz seviyesinden üç yüz metre yükseklikteki 220 hektarlık şeker kamışı tarlasıyla birlikte satın aldı, ama ondan rom üretmeye ancak 2008'de başladı: kamış burada ilk damıtımdan on iki yıl önce de yetişiyordu. Tembellik değildi bu. Taze şeker kamışı suyundan yapılan rom adada uzun süre yasaktı, yasa buna ancak 2006'da izin verdi; nedenini Mauritius romu yazısında anlattım. Yani Chamarel, Mauritius'un en genç damıtımevlerinden biri ve kendi kamışını yetiştiren birkaç damıtımevinden biri; adadaki romun çoğu melastan yapılıyor. Tesisi Mauritiuslu bir mimar en baştan ziyaretçileri düşünerek tasarlamış: sac bir hangar yerine ahşap, taş ve su. Adada tadımlı turları kuzeydeki Labourdonnais, güneydeki Saint Aubin ve L'Aventure du Sucre şeker müzesi de düzenliyor. Chamarel'de ise tarla da kadeh de aynı arazide.
Tarladan prese dört saat
Şeker kamışı Chamarel'de elle kesiliyor ve tarlalar hasattan önce yakılmıyor. Kesilen saplar dört saat içinde prese girmek zorunda; yoksa su kendi kendine mayalanmaya başlıyor ve bütün bu işin sebebi olan taze ot kokusu uçup gidiyor. Damıtımevinin limanın dibinde değil de kendi tarlalarının ortasında kurulmuş olmasının sebebi işte bu dört saat. Kamış suyu mayalanıyor, bakır damıtma kazanlarında ve kolonda damıtılıyor, damıtılan içkinin bir kısmı da meşe fıçılara giriyor; tropik sıcakta fıçıda Avrupa'dakinden daha hızlı olgunlaşıyor. Kendi eriklerini mayalayıp damıtımevine götürmüş olan herkes bu mantığı bilir: insan ne yetiştirdiyse onu damıtır ve meyve kadehte kendini belli etmelidir. Burada eriğin yerini şeker kamışı alıyor.
Tur üretimin sırasını izliyor: rehber küçük grubuyla presin, fermantasyon tanklarının ve kazanların başında duruyor, her adımda o sırada ne olduğunu anlatıyor ve sorulara açık. Her şey şişelerle dolu uzun bir masanın başında bitiyor. Tadım bilet fiyatına dâhil; dinlendirilmiş romlar ve farklı fıçı tiplerinde olgunlaşan romlar ek ücretle sunuluyor. Tesiste bir marka mağazası ve öğle saatlerinde açık olan L'Alchimiste restoranı var. Fiyatlar değişiyor, farklı kaynaklar farklı rakamlar veriyor; yola çıkmadan önce kontrol et. Chamarel'e otobüs de gidiyor ama seyrek; çoğu insan taksiyle ya da kiralık arabayla geliyor ve damıtımeviyle birlikte hemen yakındaki renkli kum tepelerini ve şelaleyi de geziyor.
Sezon sonunda sekiz kadeh
Chamarel'de damıtımevini küçük bir grupla ve duran kırıcının başında sezonda buranın nasıl uğuldadığını anlatan bir rehberle gezdim. Sonunda önümde sekiz çeşit sıralanmıştı: beyaz rom, dinlendirilmiş rom, vanilyalı rom, baharat karışımlı rom ve dört likör - vanilyalı, kahveli, hindistan cevizli ve mandalinalı. Beyaz olan taze şeker kamışı kokuyordu, dinlendirilmiş olan yumuşamış, fıçıdan vanilya ve ahşap notaları almıştı; likörlerde alkol daha az, şeker daha çoktu ve aralarından kahveli olanı öne çıktı. 100, 200 ya da 300 MUR (2-6 EUR) ek ücretle farklı fıçılardan premium dinlendirilmiş romlar tadıma sunuluyordu. Mağazada temel seri, yerel süpermarket zinciri Winners'a göre yaklaşık üçte bir daha ucuza geliyordu; premium şişeler aynı fiyattaydı. Giriş bileti 450 MUR'du (9 EUR) ve tadımlı tur bir ila iki saat sürdü. Burada her şeye adını veren adam bu tepede şeker kamışından vazgeçip gitti. Ondan iki yüzyıl sonra burada kamıştan rom akıyor - aralıkta, hasat bittiğinde ise kırıcıyı yıkayacak su.
Rhumerie de Chamarel
