Mercat Central d'Alacant: Alicante'nin hem alışverişini hem kahvaltısını yaptığı pazar
Alicante'nin merkez pazarını bir pazar günü açık yakalamak istiyorsan, yılda on bir şansın var. Valensiya Özerk Topluluğu'nda dükkânlar yasaya göre yılda ancak bu kadar pazar ve resmî tatil gününde açılabiliyor; hangi günler olacağını da yetkililer önceden seçiyor. Geri kalan pazar günlerinde merdivenlerin üstündeki kapı kapalı kalıyor.
Mercat Central d'Alacant (İspanyolca: Mercado Central de Alicante), şehrin ortasında 1922'den kalma bir kapalı pazar: iki katta 292 tezgâh, altta balık, üstte meyve, sebze, peynir ve şarküteri ürünleri, aralarında da İspanyol mutfağını oturarak inceleyebileceğin barlar.
Cephede Abastos, vitrinde bir saat
Kapının üstünde ise pazarı aradığın adlardan hiçbiri yazmıyor. Büyük harflerle Mercado de Abastos yazıyor, yani erzak pazarı - İspanya'nın her büyükçe şehrinin, yiyeceği tek çatı altında toplamak için böyle bir pazar binası yaptırdığı dönemden kalma resmî ad. Kapalı pazarlar yirminci yüzyılın ilk on yıllarında Valensiya'da, Zaragoza'da ve Barselona'da yükseldi; Alicante'ninki de aynı dalgaya ait, yalnızca Valensiya'daki Art Nouveau ablasından daha genç ve daha sade. Tabelalar ve haritalar Valensiyaca adı olan Mercat Central d'Alacant'ı tercih ediyor, çünkü şehrin kendisinin de iki adı var; yerliler ise kısaca el Mercado diyor.
Temel taşını Kral XIII. Alfonso koydu, açılış Kasım 1922'de yapıldı. Ama pazarın en net hatırladığı tarih daha sonra geldi. 25 Mayıs 1938'de Franco saflarında savaşan İtalyan uçakları, sabahın kalabalık saatinde Alicante merkezine doksanın üzerinde bomba attı, sirenler hiç çalmadı ve pazar doğrudan isabet aldı; ölü sayısı kaynaklarda iki yüz ile üç yüz arasında değişiyor, İspanyolca Vikipedi üç yüzün üzerinde diyor. Salonun saati isabetten bir dakika sonra, 11.19'da durdu; bugün pazarın içinde bir vitrinde sergileniyor. İnsanlar önünden alışveriş torbalarıyla geçiyor ve bir anıtın başına gelebilecek en güzel şey belki de bu.
Buranın malı olanlar ve buradan sadece geçenler
Üst katta ilk dikkat çeken, sehpaya yerleştirilmiş Joselito etiketli jambon budu; ama bütün binada Alicante'ye en az ait olan da o: jamón ibérico buraya Extremadura'dan ve Endülüs'ten geliyor. Alicante ilinin tezgâhlara koyduğu ise başka şeyler - Jijona'dan turrón, tatlı Fondillón şarabı, Dénia'dan kırmızı karides, Callosa yenidünyası ve Vega Baja'dan şarküteri ürünleri, Orihuela'nın kan sucuğu morcillası da dahil. En yerel ürünler fırıncıların tezgâhında: coca amb tonyina, Alicante'nin haziranda Fogueres de Sant Joan şenlik ateşleri için pişirip taze incirle yediği, ton balığı ve yavaşça pişmiş soğanla doldurulmuş ince bir turta; yanında da üstü kırıntılı coca de mollitas.
Burada ne zaman kahvaltı yapılır, kapılar ne zaman kapanır
Buranın asıl hayatı sabah saatlerinde. Sabah yedide açılıyor, hafta içi iki buçukta, cumartesi de üçte kapanıyor. En güzel saatler ondan on ikiye kadar; bütün Valensiya Özerk Topluluğu o saatlerde esmorzaret molası veriyor - ikinci kahvaltı, yani kocaman bir sandviç ya da bir tapa, yanında da vermut ya da sodalı şarap. Okuldaki büyük teneffüsün yetişkinliğe taşınmış hâli: saat on, elde ekmek, sadece sütün yerini vermut almış. Pazarın içindeki barlar tam da bunun için var. Böylece Mercat Central da Madrid'deki Mercado de San Miguel'in başlattığı yeme içme pazarı modasına katıldı, ama yarı yarıya: alt katta balık hâlâ onu akşam fotoğraflayacak değil, pişirecek insanlara satılıyor.
Kahvaltı, coca ve vermut aynı çatı altında
Alicante'nin merkez pazarına arkadaşlarımla gittim ve bütün sabahı orada geçirdik: önce tezgâhta tipik İspanyol kahvaltısı, sonra yerel bir fırının tezgâhından aldığımız coca amb tonyina, en sonunda da La Guapa'da bir kadeh vermut (bkz. Alicante'de nerede ne yenir?). Arada manchego, mahón ve cabrales satan peynir tezgâhlarını ve tavanından kurutulmuş mimoza sarkan manav tezgâhını dolaştık. O sabah bize kaça patladı, bilmiyorum - pazarda hesap parça parça, üç ayrı tezgâhta ödeniyor ve hiçbiri sana toplam tutarın fişini kesmiyor. Pazarın yukarısında yükselen Santa Bárbara Kalesi'ne ancak ertesi gün çıktık. Asansörle. Pazarın merdivenleri bize yetmişti.
Mercat Central d'Alacant
