Nabat: tradycyjny irański cukier kandyzowany
Nabat (نبات) to tradycyjny rodzaj cukru kandyzowanego, popularny zwłaszcza w kuchni irańskiej. Nabat ma postać dużych, przezroczystych lub lekko żółtawych kryształów cukru, często formowanych w laski albo osadzanych na patyczkach.
W Iranie nabat służy najczęściej do słodzenia herbaty, ale bywa też ozdobą przy podawaniu deserów.
Nabat jest charakterystyczny przede wszystkim dla Iranu, gdzie ma długą tradycję. W kulturze perskiej kojarzy się nie tylko z kuchnią, ale też z medycyną ludową (to jednak raczej zwyczaj kulturowy niż udowodnione działanie lecznicze).
Poza Iranem ten rodzaj cukru jest powszechny również w innych krajach Bliskiego Wschodu i Azji Południowej (na przykład w Azerbejdżanie, Afganistanie, Pakistanie, Indiach i Turcji). Bywa tam znany pod nieco innymi nazwami.
Jak powstaje nabat
Produkcja nabatu opiera się na krystalizacji cukru, nie kryje się więc za nią żadna tajemnicza metoda ani egzotyczny składnik - to po prostu inna, szczególna postać zwykłego cukru kryształu.
- Surowcem wyjściowym jest biały rafinowany cukier kryształ (sacharoza). Cukier rozpuszcza się w wodzie w dużej ilości, dzięki czemu powstaje bardzo stężony syrop cukrowy. Mieszaninę podgrzewa się aż do wrzenia, żeby kryształy rozpuściły się całkowicie i syrop był jednorodny.
- Gotowy syrop przelewa się do przygotowanych naczyń, gdzie zaczyna powoli stygnąć. Podczas wolnego stygnięcia stopniowo rosną kryształy cukru. Żeby były duże i regularne, do naczynia wkłada się patyczek albo sznurek, na którym cukier krystalizuje w pożądanym kształcie.
- Tradycyjny nabat jest czysto cukrowy, ale w trakcie krystalizacji można dodać substancje aromatyczne lub barwiące. Dużą popularnością cieszy się na przykład nabat z szafranem, który nadaje mu charakterystyczny złocisty kolor i delikatny smak. Szafran nie jest jednak obowiązkowym składnikiem nabatu i nie zawsze się go dodaje. Tradycyjny irański nabat powstaje zarówno bez żadnych dodatków, jak i w wersji doprawionej szafranem czy innymi aromatami (na przykład kardamonem albo wodą różaną).
- Kiedy kryształy osiągną pożądaną wielkość, nabat wyjmuje się z roztworu i dokładnie suszy. Przechowuje się go potem w suchym miejscu, zwykle w zamkniętych pojemnikach, żeby nie chłonął wilgoci z otoczenia.
Nabat w irańskiej kuchni i kulturze
W Iranie nabat ma w kuchni stałe miejsce, przede wszystkim jako dodatek do słodzenia herbaty. Herbata słodzona nabatem jest wśród Irańczyków popularna nie tylko ze względu na smak, ale też na tradycję kulturową. Nabat pojawia się również przy różnych świątecznych okazjach, uroczystościach i spotkaniach towarzyskich.
W medycynie ludowej nabat bywa polecany na niektóre dolegliwości, na przykład ból gardła czy problemy trawienne. Te twierdzenia nie są jednak potwierdzone naukowo i trzeba do nich podchodzić z dużą rezerwą.
Ciekawostki o nabacie
- Słowo "nabat" (نبات) pochodzi z arabskiego i dosłownie oznacza "roślinę" albo "rosnący". Nazwa nawiązuje zapewne do procesu krystalizacji cukru, który przypomina wzrost roślin.
- Nabat bywa częścią irańskiej ceremonii ślubnej (tradycyjnego "sofreh aghd"), gdzie symbolizuje słodki początek wspólnego życia nowożeńców.
- Choć nabat jest wyjątkowo popularny w Iranie (i w krajach sąsiednich), podobne wyroby - cukier kandyzowany na patyczku - spotyka się też w innych kulturach świata. W Chinach powstaje na przykład podobny cukier kandyzowany zwany "bing tang".
Jeśli Ty albo Twoi bliscy lubicie słodzoną herbatę, nabat jest świetnym kulinarnym prezentem, który możesz przywieźć z podróży po Iranie.
Smacznego!
