Pide: turecka pizza
Pide to tradycyjne tureckie danie z ciasta, które formuje się w kształt łódki i wypełnia różnymi mieszankami mięsa, serów lub warzyw. Na pierwszy rzut oka przyciąga wzrok charakterystycznym kształtem z podwiniętymi, upieczonymi na złocisto brzegami, które pewnie utrzymują farsz w środku.
Turyści często nazywają je w uproszczeniu "turecką pizzą", ale pide ma własną tożsamość, konsystencję i sposób jedzenia, który wyraźnie różni się od włoskiego odpowiednika.
Korzenie tego dania sięgają w głąb historii kuchni osmańskiej, a samo słowo jest etymologicznie spokrewnione z greckim "pita", które oznacza po prostu placek chlebowy. Pide nie służy jednak wyłącznie zaspokojeniu głodu - bywało też posiłkiem jedzonym wspólnie w regionach, gdzie piec był ośrodkiem życia lokalnej społeczności. W Turcji działają wyspecjalizowane lokale zwane "pideci", w których piecze się wyłącznie ten rodzaj pieczywa i nic poza tym. Poszczególne regiony dostosowały przepis do dostępnych składników - nad Morzem Czarnym dominują masło i ser, a często dodaje się jeszcze jajko (Trabzon pidesi), podczas gdy w głębi kraju częstsza jest wersja z mielonym mięsem i warzywami (np. Mevlana pidesi).
Przygotowanie zaczyna się od rozwałkowania owalnego placka, na którym równomiernie rozprowadza się surowy farsz. Cała sztuka tkwi w formowaniu brzegów - piekarz wprawnie je podwija i zaciska na końcach, tworząc tę charakterystyczną łódkę. Pieczenie najlepiej wychodzi w kamiennym piecu opalanym drewnem, rozgrzanym do bardzo wysokiej temperatury.
Pide podaje się gorące, pokrojone w poprzek na paski, co ułatwia dzielenie się nim i jedzenie rękami. Niemal "obowiązkowym" dodatkiem jest schłodzony ayran, słony napój jogurtowy.
Na świecie znajdziemy kilka pokrewnych dań, które opierają się na połączeniu ciasta chlebowego i farszu. Najbardziej znana jest oczywiście włoska pizza, ma jednak inny kształt i cieńsze ciasto w środku. Dużo bliższym krewnym jest gruzińskie chaczapuri, konkretnie wersja z Adżarii, która również ma kształt łódki.
Najlepszym miejscem na spróbowanie pide są wyspecjalizowane restauracje. Jedną z nich jest mały lokal Pak Pide Pizza Salonu (zobacz Gdzie zjeść w Stambule), kilkaset metrów od stambulskiego Wielkiego Bazaru. Sala ze stolikami, przy których zjesz swoje pide, sąsiaduje z dużym piecem i prostą kuchnią, gdzie przyrządza się ten specjał. Panowie, którzy pieką tu pide, są uczynni i mili. Pide kosztowało tu 32 TRY (1,80 EUR) i było najlepsze, jakie w życiu jadłem. Absolutnie świeże, z dobrych składników, wyciągnięte z pieca tuż przed Tobą. Przysmak, po który wciąż wracam do tego lokalu.
Smacznego!
