Antica Gelateria Gentile: Bari'de beş kuşaklık dondurmacı
Aynı tezgâhın başında beş kuşak. Her yeni kiracıyla tabelanın değiştiği bir sektörde bu, mevsimlerle değil devirlerle ölçülen bir süreklilik. Antica Gelateria Gentile, eski Bari'nin kenarında, Castello Svevo Kalesi'nin yanında bir aile dondurmacısı; Gentile ailesi burada 1880'den beri dondurma satıyor - mesleklerin babadan oğula geçmesinin olağan sayıldığı İtalya için bile azımsanmayacak bir süre.
Granita tezgâhından beş kuşağa
Aile tarihi, şekerci bir soydan gelen ve 1880'de kalenin yanına küçük bir tezgâh kuran Michele Gentile'yle başlıyor; rivayete göre granitası şehrin gönlünü fethetmiş. En azından ailenin kendisi böyle anlatıyor ve bunu doğrulayan bağımsız bir arşiv yok, o yüzden buradaki "rivayete göre" lafı süs olsun diye durmuyor. Meslek her hâlükârda kuşaktan kuşağa geçti: oğlu Francesco 1920'lerde eşiyle birlikte bir pastane işletti, torunu Gigino lakaplı Luigi ise 1947'de kalenin hemen yanındaki meydanda bir dükkân açtı. Yani mekânın adıyla birlikte sık sık anılan 2009 yılı bir taşınmaya işaret etmiyor; o yıl 1947'den kalma dükkânın cephesine yalnızca kurucunun adı geri döndü. Bugün tezgâhın başında beşinci kuşak var, marka ise zamanla New York'ta şube açacak kadar büyüdü.
Gentile soyadı İtalyancada "nazik" anlamına geliyor. Arkasında bir hikâye aramaya gerek yok, ailenin adı bu, o kadar - ama çalışanlar bu dil tesadüfünün hakkını veriyor: her ziyaretimde nazik ve yardımseverlerdi.
Toritto bademi, fiorone incirleri ve üç külahtan ikisi
Çeşit bol ama kafa karıştırmıyor: her dondurmanın yanında glutensiz ve laktozsuz olup olmadığı yazıyor. Süt, krema ve meyveden yapılan dondurma neredeyse her zaman glutensizdir, ama burada bunu özenle belirtmişler; üstelik çeşitlerin yaklaşık yarısında süt de yok. Yorumlarda çoğunlukla Antep fıstıklısı övülüyor, yerel damgayı ise başka tatlar taşıyor: eski aile tarifiyle yapılan antica crema, bademleri bütün Puglia'da nam salmış olan, Bari'nin hemen dışındaki Toritto kasabasından badem ve fiorone denen erkenci incir.
Turist sıralamaları ve yorumlar Gentile'yi Bari'nin zirvesine yerleştiriyor. Oysa Puglia'nın en iyi yirmi bir dondurmacısını sıralayan güncel bir eleştirmen listesi ondan hiç söz etmiyor; Bari'den listeye yalnızca iki genç, deneysel mekân girebilmiş. Burada iki farklı ölçüt söz konusu: biri kişisel imzayı ve yeniliği ödüllendiriyor, diğeri zamana direnmiş ustalığı. Gambero Rosso rehberi Gentile'ye üç külahtan ikisini veriyor; tam puan olmasa da sağlam bir not. Kuşaktan kuşağa geçen "antiche" dondurmacılara zaten bütün Güney İtalya'da rastlarsın; örneğin Sorrento'da Antica Gelateria Sorrentina var.
Kalenin önünde elde külahla
Bari'ye her gelişimde Gentile'ye uğrarım; en son şubatta, Matera'ya giderken - o mevsimde burada hava çoktan hoş bir bahar havasına dönmüş oluyor. Fındıklı, çikolatalı ve bir de koyu pembe toptan oluşan üç toplu külahımı birkaç adım ötede, kalenin önündeki bir banka götürdüm: mekânın önündeki oturma alanı hoş, ama dondurmanın yanına Castello Svevo manzarası daha iyi gidiyor. Dondurma yoğun ve kremsiydi, yavaş eriyordu, tatlılığı da fındığın tadını bastırmayacak ölçüdeydi. Orecchiette kurutulan sokaktan buraya birkaç yüz metre var, yani iki durak da bir öğleden sonraya rahatça sığıyor. Bari'ye dört kez geldim, bu dondurmacıya ise bunun iki katı. Bu oranı korumaya niyetliyim.
Antica Gelateria Gentile
