Türk birası Efes
Bir tur şirketiyle beş yıldızlı bir resort otele uçtuğunda, alkole bakıştaki farklılığı büyük ihtimalle hiç sezmezsin. Otelin barında içki su gibi akar, her şey dahil paketin içindedir ve kimse bunu yadırgamaz. Ama otelin kapısından çıktığın ya da Türkiye'yi kendi başına gezmeye koyulduğun anda bambaşka bir tabloyla karşılaşırsın.
Türkiye Müslüman bir ülke. Resmî verilere göre yetişkin nüfusun yalnızca yüzde 15 ila 20'si alkol tüketiyor. 80 milyon nüfuslu bir ülkede bu yine de devasa bir pazar olsa da içki burada Çekya'daki gibi toplumun geneline yayılmış bir norm değil. Daha çok belirli, kentli ve Batı'ya dönük bir kesimin tercihi.
Anadolu Efes'in amiral gemisi markası Efes Pilsen, Türkiye pazarının yaklaşık dörtte üçünü elinde tutuyor. Gezgin için bunun tek bir anlamı var: başka markalara ancak nadiren rastlarsın. Üretim ve tat açısından Efes, sıcak iklim için tasarlanmış güney tipi lagerların tipik bir örneği. Şerbetçiotu acılığı, acı biraya alışık olmayanları soğutmasın diye en aza indirilmiş.
Türkiye "içkili" ve "içkisiz" bölgelere ayrılır. Ege ve Akdeniz kıyıları, Trakya'nın tamamı ve İstanbul'un büyük bölümü (özellikle Avrupa Yakası ve Kadıköy semti) alkol bulmanın kolay olduğu yerler. Buralarda bira hayatın bir parçası; restoranlarda rahatça bulunur, insanlar da bahçelerde, açık hava masalarında keyifle içer. Ama Anadolu'nun iç kesimlerine doğru yola çıktığın anda durum kökten değişir. Konya, Kayseri ya da Şanlıurfa gibi şehirlerde saatlerce yürüyüp alkol satış ruhsatı olan tek bir restorana bile rastlamayabilirsin (gerçekten öyle!).
Bu bölgelerde canın bira çekerse tekel bayii aramak zorundasın. Bunlar göze çarpan mavi tabelaları ya da Efes veya Tuborg neon logolarıyla tanınan küçük dükkânlar. Tekel bayii aslında alkol satış ruhsatı olan bir büfedir. Migros ya da Carrefour gibi büyük zincirler alkol satarken, BİM, A101 ya da Şok gibi yaygın indirim marketleri dinî ve siyasi nedenlerle "içkisiz"; buralardan bira alamazsın.
Şunu da bilmekte fayda var: Türkiye'nin her yerinde saat 22.00'den sonra dükkânlarda alkol satışına katı bir yasak uygulanır.
Türklerin birayla ilişkisi biz Çeklerinki gibi değil. Daha çabuk "havaya girmek" istiyorlar. Bu yüzden %7,5 alkollü Efes Xtra'ya ya da %9,0 alkollü Efes Xtra Shot'a (0,25 litrelik) da rastlarsın.
Türk birasının kalitesi doğrudan suyun kalitesine bağlı. Efes bira fabrikası suyu birkaç kaynaktan alıyor (Adana - 01 kodu, Ankara - 06 kodu, İzmir - 35 kodu). Bira meraklılarına göre en iyi bira 35 numaralı kaynaktan, en kötüsü ise 01 numaralı kaynaktan çıkıyor. Kaynak, şişenin ya da kutunun üzerinde TR ibaresinin hemen ardından gelen numarayla belirtiliyor. Yarım litrelik kutu bira markette yaklaşık 30 TRY (1,60 EUR).
Türk birasının keyfini çıkar, ama tadında bırak!
