Antica Gelateria Sorrentina: Sorrento'da bir aile dondurmacısı
Sorrento'da biri bir mekânın kapısından sana el sallıyorsa, tecrübeli turist adımlarını sıklaştırır. Ama via Fuoro'daki dondurmacının kapısında duran yaşlıca bey, gelenleri öyle kibarca içeri davet ediyordu ki bu kez adımlarımı yavaşlattım - gerisini de üzerinde 1860 yazan tabela halletti.
Antica Gelateria Sorrentina, Gargiulo ailesinin Sorrento'nun tarihî merkezindeki küçük aile dondurmacısı - tam da İtalya'da günde iki kez dondurmaya çıkmana sebep olan türden bir mekân. Bu arada, bulunduğu sokak menüdeki her şeyden daha eski: via Fuoro adı Latince forum kelimesinden geliyor ve sokak antik kentin ana eksenini izliyor.
Sütten dondurmaya
Tabeladaki kuruluş yılı, yeme içme dünyasında başlı başına bir gelenek - "Milattan sonra şu yılda kurulmuştur" diye övünen birahaneleri bizim Çekya'da da iyi biliriz ve o tarih çoğu zaman mutfaktan çok binaya aittir. Mekân, antica sıfatını ve 1860 yılını doğrudan adında taşıyor, ama bunları doğrulayan bir dönem belgesi hiçbir yerde yok. Doğrulanabilen hikâye daha mütevazı ve daha güzel: Gargiulo ailesi bu sokakta önce süt ticareti yapıyordu, sütten dondurmaya ise yalnızca bir adım vardı. Bugün tezgâhın başında William ve Greta Gargiulo var, ailenin kendi anlattığına göre üçüncü kuşak. William gıda bilimi okumuş, pastacılık okulundan geçmiş ve İtalya millî takımıyla Fransa'da uluslararası bir yarışma kazanmış - sonra da gezinti caddesinin hemen arkasındaki sokakta ailenin tezgâhına geri dönmüş.
Crema amalfitana ve birbirine karıştırılmaması gereken limonlar
Menü menşei belli malzemelerle övünüyor: Etna eteklerinden fıstık, Piyemonte'den fındık, Napoli'den kahve - en azından mekân öyle diyor, ama bugün benzer bir listeyi herkes duvarına asıyor. Yerel basın bana daha değerli gelen bir ayrıntı ekliyor: aile, kullandığı malzemelerin bir kısmını şehrin birkaç kilometre dışında, Massa Lubrense'deki kendi arazisinde yetiştiriyor. Mekânın imza tadı crema amalfitana: delizia al limone tatlısından kabaca esinlenen, limonlu, hafif bir süt kreması - resmî olarak tanımlanmış bir tür değil, her dondurmacı onu kendi usulünce hazırlıyor. Limon konusunda da dikkatli olmak gerek: Sorrento'nun da komşu Amalfi Sahili'nin de koruma altındaki kendi limon çeşidi var - kalın ve aromatik kabuklu oval Limone di Sorrento ile daha ince yapılı, uçucu yağları daha yoğun sfusato amalfitano - ve yerliler bu ikisinin karıştırılmasından hiç hoşlanmaz. Yani imza tadına Amalfi'nin adını veren bir Sorrento dondurmacısı, küçük bir diplomasi başarısı sayılır.
Sorrento'da dondurmanın kıtlığı da çekilmiyor: tarihî merkezin birkaç yüz metresinde dondurmacı kaynıyor ve hiçbir otorite içlerinden birini birinci ilan etmiş değil - Sorrentina'nın yanında en sık adı geçenler David ve Primavera. Köklü aile işletmeleri de Sorrento'ya özgü değil; Bari'deki Antica Gelateria Gentile'de tezgâhın başında artık beşinci kuşak var. Neyse ki işin ehlini belli eden işaretler şehirden şehre değişmiyor: rengârenk tepeler hâlinde yığılmış dondurma yerine kapaklı metal kaplar, çimen yeşilinden çok haki rengine çalan fıstıklı dondurma ve her çeşidin yanında malzeme listesi. Bu üç şeyi kontrol edersen ne rehbere ne de yıldızlara ihtiyacın kalır.
Via Fuoro'da iki top dondurma
Seçimi benim yerime yöre limonları yaptı: limonlu ve yanına mekânın imzası crema amalfitana. Limonlu keskin ve temizdi, ekşiliği dilimi bir süre daha tetikte tuttu; crema amalfitana ise buna karşılık kadife gibiydi; içindeki limon sütlü tabana yalnızca çeşni katıyordu. O gün daha fazlasına ihtiyacımız yoktu. Mekânın önündeki masalardan birinde (bkz. Sorrento'da nerede ne yenir?) dondurmanla oturup sokağın akıp gidişini izleyebilirsin. Üstelik turistlerin yolunun düşmediği mekânlardakiyle aynı parayı ödedik - Sorrento'nun ana arterlerinden birinde bu hiç de olağan bir şey değil. Yaşlıca bey ise o sırada kapıda durmuş, yoldan geçenleri kibarca içeri davet etmeyi sürdürüyordu. Ailenin burada gerçekten 1860'tan beri dondurma satıp satmadığını kanıtlayamam. O iki topun durmaya değdiğini ise kanıtlayabilirim.
Antica Gelateria Sorrentina
