Tunezyjska oliwa z oliwek
Tunezja jest jednym z najważniejszych producentów oliwy z oliwek na świecie, a sama oliwa odgrywa kluczową rolę w kuchni tunezyjskiej i w gospodarce kraju. Drzewa oliwne uprawia się na terenie dzisiejszej Tunezji od tysięcy lat - prawdopodobnie przywieźli je tu Fenicjanie. Dziś gaje oliwne pokrywają rozległe obszary na północy i w środkowej części kraju, a oliwa należy do filarów tunezyjskiego eksportu. Tunezja jest czwartym największym producentem oliwy z oliwek na świecie, po Hiszpanii, Włoszech i Grecji.
Aż 75% tunezyjskiej oliwy trafia na eksport, w większości do krajów UE.
Oliwa z oliwek jest nieodłączną częścią kuchni tunezyjskiej i codziennego życia. Używa się jej do gotowania, smażenia i doprawiania najróżniejszych potraw, znajdziemy ją w sałatkach, daniach głównych i zupach. Z własnego doświadczenia wiem, że oliwy naprawdę się tu nie żałuje.
Główną odmianą drzew oliwnych w Tunezji jest chemlali. Cechuje ją wytrzymałość i odporność na suszę - większość tunezyjskich plantacji nie jest bowiem sztucznie nawadniana. Chemlali rośnie przede wszystkim w środkowej i południowej Tunezji. Drugą najczęstszą odmianą, uprawianą głównie na północy kraju, jest chetoui, która daje oliwy o intensywnie zielonej barwie. Zdecydowaną większość tunezyjskiej produkcji (nawet 90%) stanowią oliwy extra virgin. Podobnie jak w Europie oliwa extra virgin musi spełniać surowe wymagania dotyczące niskiej kwasowości i braku wad, a pozyskiwać ją wolno wyłącznie metodami mechanicznymi na zimno. Pozostałe 10% to oliwy niższej jakości, z których większość również idzie na eksport.
Tunezja ma idealne warunki do uprawy drzew oliwnych - długie, upalne lata i łagodne zimy z wystarczającą ilością opadów. Zbiory trwają od listopada do lutego i odbywają się zwykle ręcznie - owoce zbiera się z drzew albo z ziemi. Tylko więksi producenci sięgają po zbiór mechaniczny. Według statystyk 54% powierzchni gajów oliwnych w Tunezji przypada na małe gospodarstwa poniżej 5 hektarów. Tłocznie rozmieszczone są po całym kraju, żeby skrócić czas między zbiorem a przetworzeniem i zachować wysoką jakość oliwy.
Oliwa nie jest jedynym tunezyjskim produktem z oliwek. Dużą popularnością cieszą się oczywiście także czarne i zielone oliwki w zalewie, a powstają tu również pasta oliwkowa i mydło oliwkowe. Drewno drzewa oliwnego wykorzystuje się w rzeźbiarstwie.
Mimo niewątpliwej jakości tunezyjska oliwa z oliwek ma czasem problem z dotarciem do klienta końcowego pod własną nazwą. Duża część eksportu trafia do Europy, gdzie miesza się ją z oliwami europejskimi i sprzedaje pod włoskimi albo hiszpańskimi markami. Sporo tunezyjskiej oliwy extra virgin ląduje na stołach w Europie i Ameryce Północnej pod inną "banderą". Wynika to z tradycji - włoskie i hiszpańskie oliwy z oliwek są obecne na rynku znacznie dłużej i mają stałą klientelę. Wielka szkoda. Zdecydowana większość tunezyjskich oliw, których miałem okazję spróbować, smakowała wyśmienicie.
Tunezyjska oliwa świetnie pasuje do miejscowych potraw i widać, że Tunezyjczycy swoją oliwę kochają. Potrawy z jej dodatkiem zdecydowanie nie są nudne.
A Ty? Zdarzyło Ci się gdzieś trafić na tunezyjską oliwę? Spróbować zdecydowanie warto.
Smacznego!
