Sholeh zard: safranlı İran pirinç tatlısı
Sholeh zard (شله زرد), ana malzemeleri pirinç, safran ve şeker olan geleneksel bir İran tatlısıdır.
Safranla renklendirilmiş bir pirinç tatlısıdır (Türkiye'de zerde adıyla bilinir); zaten "sholeh zard" kelimesi kelimesine "sarı lapa" anlamına gelir. Çoğunlukla sıcak ya da oda sıcaklığında servis edilen bu tatlı, kendine has parlak sarı rengini kaliteli İran safranına borçludur.
Tatlının kökeni Pers tarihinin derinliklerine, büyük olasılıkla antik Pers dönemine kadar uzanır. İran'da sholeh zard çeşitli dinî günler ve kutlamalarla özdeşleşmiştir. Genellikle ramazan ayında iftar için hazırlanır; aile kutlamalarında, doğum günlerinde ve düğünlerde de ikram edilir. İran'da yeni yıl olan Nevruz'da da çok sevilir.
Sholeh zard için kaliteli malzeme seçimi çok önemlidir. Otantik tarifte şunlar bulunur:
- kaliteli, kısa taneli pirinç
- safran
- şeker
- gül suyu (Farsça golab)
- tereyağı ya da sadeyağ
- kakule (isteğe bağlı)
- süslemek için tarçın, zereşk (kadın tuzluğu), badem ve Antep fıstığı
Hazırlık, pirincin iyice yıkanmasıyla başlar; ardından pirinç bol suda, yumuşayıp dağılmaya başlayana kadar haşlanır. Karışıma şeker, ılık suda eritilmiş safran ve gül suyu eklenir. Karışım kısık ateşte pişirilir ve kremsi bir kıvam alması için düzenli olarak karıştırılır. Pirinç taneleri neredeyse seçilmez hâle gelir. Pişen tatlı, tarçınla, badem dilimleriyle ya da dövülmüş Antep fıstığıyla yapılan geleneksel desenlerle süslenir.
Sholeh zard en sevdiğim İran tatlılarından biridir. Koyu bir pudingi andıran, yumuşak ve kremsi bir dokusu var. Tatlı ama fazla şekerli değil. Aroması da ölçülü. Genellikle kâselerde ya da küçük tabaklarda servis edilir; ben ise doğrudan üreticisinden, 600.000 IRR (0,70 EUR) tutan 600-700 gramlık kocaman bir paket aldım. Yalan yok, o kadar lezzetliydi ki bir oturuşta bitirdim! 😇
Afiyet olsun!
