Sabzi khordan: geleneksel İran yeşillik tabağı
Sabzi khordan (سبزی خوردن), ana yemeklerin yanında sunulan, taze otlardan ve çiğ sebzelerden oluşan geleneksel bir İran yeşillik tabağıdır.
"Sabzi khordan" adı Farsçadan gelir: "sabzi" "sebze" ya da "yeşillik", "khordan" ise "yemek" fiili anlamına gelir. Yani kelimesi kelimesine "yenecek yeşillikler" demektir. Sabzi khordan İran mutfağının vazgeçilmez bir parçasıdır (ben ona bayılırım!).
Sabzi khordan genellikle ızgara etlerin (örneğin chelow kebap) ya da yahnilerin yanında sunulur. Ama bazı tipik İran kahvaltı yemeklerine de eşlik edebilir (adasi).
Başlıca malzemeleri çeşit çeşit taze ot ve seçilmiş taze sebzelerdir. Otlar ve sebzeler ana yemekle birlikte yenir. Yanında çoğu zaman taze ekmek de gelir (sangak, barbari, taftoon ya da lavaş). Beyaz peynir (panir) ve cevizle birlikte yemek de çok sevilir.
Tipik bir sabzi khordan tabağında örneğin şunlar bulunur:
- Taze otlar:
- Nane (na'na - نعناع)
- Fesleğen (reyhan - ریحان)
- Maydanoz (jafari - جعفری)
- Kişniş (geshniz - گشنیز)
- Tarhun (tarkhun - ترخون)
- Tere (shahi - شاهی)
- Frenk soğanı (piazcheh - پیازچه)
- Taze sebze ve meyveler:
- Kırmızı turp (torobche - تربچه)
- Çiğ soğan (piaz - پیاز), çoğu zaman dörde bölünmüş ya da şerit şerit doğranmış (ben hep tatlı, acı olmayan soğana denk geldim)
- Portakal (porteghal - پرتقال) ya da başka bir narenciye (örneğin limon ya da misket limonu - limoo - لیمو); suyunu etin üzerine sıkabilirsin
Sabzi khordan tabağına giren otlar bölgeye, mevsime ve pazarda ne bulunduğuna göre değişebilir.
İran mutfağında sabzi khordan önemli bir yer tutar. Taze otlar ve sebzeler, ana yemeklerin zengin ve ağır tatlarını dengeler. İran mutfağı genel olarak tatların ve renklerin uyumuna önem verir; sabzi khordan da bu uyuma büyük katkı sağlar. Üstelik nane, kişniş ya da fesleğen gibi otların sindirime olumlu etkisi kanıtlanmıştır.
Sabzi khordan için taze otlar İran pazarlarında çoğu zaman hazır satılır; yıkanıp küçük demetler hâlinde bağlanır, böylece müşteri onları kolayca alıp götürebilir.
Benim için sabzi khordan İran mutfağının en güzel yanlarından biri. Taze otlara bayılıyorsan bu yeşillik tabağını sen de benim kadar seveceksin.
Afiyet olsun!
