Şiş kebap: şişte ızgara et parçaları
Şiş kebap, küçük parçalar hâlinde doğranıp marine edilen, şişe dizilen ve ardından odun kömürü ateşinde pişirilen ettir.
Orta Doğu ve Balkan ülkelerinde, zamanla da dünyanın dört bir yanında çok sevilen tipik bir Türk yemeğidir.
Şiş kebap belirgin lezzeti, etin yumuşaklığı ve marinasyonda kullanılan aromatik baharatlarla ünlüdür.
Genellikle pilav, bulgur, közlenmiş sebzeler, lavaş ekmeği, cacık gibi yoğurtlu mezeler, ezme gibi salatalar ve yeşilliklerle servis edilir. Yanında içecek olarak ayran ya da çay idealdir.
Etin o yumuşaklığını bir kez daha vurgulamadan geçemeyeceğim. Türkiye'de şişte pişen etleri (ama örneğin İran ya da Kırgızistan şişlerini de) şahsen bugüne kadar tadabildiğim en yumuşak ve en lezzetli ızgara etler arasında sayıyorum.
Şiş kebap çeşitleri
Şiş kebabın, özellikle kullanılan etin türüne ve marinasyon biçimine göre birbirinden ayrılan birkaç farklı çeşidi vardır. Tipik çeşitleri şunlardır:
- Kuzu şiş kebap - sarımsaklı ve baharatlı yoğurt marinasyonunda bekletilen geleneksel kuzu eti şişleri.
- Tavuk şiş kebap - yoğurt, limon suyu ve sarımsakta, hafif bir baharat karışımıyla marine edilen tavuk eti şişleri.
- Dana şiş kebap - çoğunlukla zeytinyağı, sarımsak, karabiber ve kekikle marine edilen dana eti şişleri.
- Sebzeli şiş kebap - etin patlıcan, kabak, biber, soğan ya da domates gibi çeşitli sebzelerle bir araya getirildiği şiş çeşidi.
Şiş kebap, geniş kebap ailesinin bir üyesidir. Kebabın pek çok çeşidi vardır (döner kebap, ciğer kebabı, testi kebabı, Adana kebap, Urfa kebap, İskender kebap, cağ kebabı, Alinazik kebap ve daha niceleri). Bu yemeklerin her birinin kendine has özellikleri vardır.
Şiş kebabın tarihî kökeni
Şiş kebabın kökleri, bugünkü Türkiye topraklarını oluşturan Anadolu'nun tarihinin derinliklerine uzanır. Eti açık ateşte pişirmek, insanlığın bildiği en eski pişirme yöntemlerinden biridir. Etin şişte pişirildiğine dair ilk kayıtlar, Orta Doğu'nun antik uygarlıklarına (özellikle Mezopotamya'ya ve Pers İmparatorluğu'na) kadar uzanır.
Bugünkü Türkiye'nin bulunduğu Anadolu'da eti şişte pişirmek daha Orta Çağ'da mutfak kültürünün bir parçası hâline geldi. Bu gelişme özellikle Selçuklu ve ardından Osmanlı döneminde yaşandı. Osmanlı mutfağı bu yemeğin yaygınlaşmasına katkıda bulundu ve onu ticaret yolları ve kültürel etkileşim sayesinde bütün Balkanlar'a, Orta Asya'ya ve Orta Doğu'ya yaydı. Şiş kebap bugün dünyanın dört bir yanında farklı biçimlerde hazırlansa da bu yemeğin kökeni hiç kuşkusuz Türk mutfağına dayanır.
Şiş kebabın tipik malzemeleri ve hazırlanışı
Şiş kebabın temel malzemesi geleneksel olarak kuzu, tavuk, süt danası ya da dana etidir. Gerçek, otantik şiş kebap çoğunlukla kaliteli kuzu etinden hazırlanır; et yaklaşık 3-4 santimetrelik orta boy küpler hâlinde doğranır.
Izgaradan önce et genellikle marine edilir. Şiş kebabın marinası çoğunlukla kaliteli zeytinyağı, limon suyu ya da sirke, yoğurt, sarımsak, soğan ve geleneksel Türk baharatlarının karışımından oluşur. Et en az birkaç saat marine edilir, ama çoğu zaman bütün gece bekletilir.
Marinasyonun ardından et parçaları uzun metal ya da tahta şişlere tek tek dizilir. Şişler daha sonra kızgın odun kömürü ya da açık ateş üzerinde pişirilir. Et yumuşak ve sulu kalmalı, dışı ise altın rengini alana kadar kızarmalıdır.
Şiş kebap, Türk mutfağının önemli bir parçasıdır. Gezilerimde hep daha önce tatmadığım yemekleri yemeye çalışırım, ama şiş kebabı tekrar tekrar yemeden edemiyorum ❤️
Bu yazıdaki tavuk şiş kebap fotoğrafları Ciğercan Avanos'ta çekildi (bkz. "Kapadokya'da nerede ne yenir?"). Burada birkaç çeşit salata dahil bir porsiyon 320 TRY (7,60 EUR) tuttu.
Bir kez daha yazmadan edemeyeceğim: bu kadar inanılmaz derecede yumuşak ve bir o kadar sulu bir et yemek, benim için her seferinde tam bir şölen.
Afiyet olsun!
