Tulumba: şerbete batırılmış kızarmış choux hamuru
Tulumba, kızgın yağda kızartılıp hemen ardından soğuk şerbete atılan choux hamurundan yapılan bir tatlıdır.
İlk bakışta uzunlamasına yivli, altın kahverengisi küçük silindirleri andırır; bu yivler ona dişli çarkı hatırlatan karakteristik görünümünü verir. Balkanlar'da, Türkiye'de ve Orta Doğu'da en yaygın tatlılardan biridir.
Görünüş olarak küçük İspanyol churrosunu andırsa da şerbet sayesinde tadı bambaşkadır.
Tulumbanın kökeni, mutfağıyla uçsuz bucaksız bir coğrafyayı etkilemiş Osmanlı İmparatorluğu dönemine uzanır. İşte bu yüzden bugün bu tatlının çeşitlerine Arnavutluk'ta, Yunanistan'da, Bulgaristan'da, Kuzey Makedonya'da, Bosna'da, hatta Irak'ta, İran'da ya da Mısır'da rastlarız. Son derece basit ve ucuz malzemelerden doyurucu ve lezzetli bir şey yaratma ihtiyacından doğmuş "halk" tatlılarının tipik bir örneğidir.
Tulumbanın temeli klasik choux hamurudur; Çeklerin karamel kaplı, kremalı pastası větrník ya da Fransız eklerlerinde kullanılan hamura çok benzer. Tarifi un, su, biraz yağ ve yumurtadan oluşur. Yumurta burada kilit rol oynar, çünkü kabartıcı görevi görür: onun sayesinde hamur kızarırken kabarır ve içinde, sonradan şerbeti çekecek aranan dokuyu oluşturur. İkinci temel bileşen ise şerbettir; su ve şekerden, akışkan bal kıvamını verecek oranda kaynatılır.
Tulumba elle ya da küçük bir çatalla yenir, ama hazırlıklı ol: büyük ihtimalle parmakların yapış yapış olacak. Çok tatlı olduğu için tulumba pek tek başına ve bol miktarda yenmez. En iyi eşlikçisi koyu bir Türk kahvesi ya da çay; ikisi de damakta kalan şekeri almaya ve tatları dengelemeye yardımcı olur.
Seyahatlerimde tulumbayı pek çok yerde tattım, ama gönlümü pek fethedemedi. Hiçbir zaman kendim satın almadım, hep mekânın ikramı olarak önüme geldi. Churrosa bayılırım ama tulumba bana fazlasıyla tatlı geliyor; bir tanesi bile her seferinde bana yetti de arttı. Benim için yağ ve şekerin fazla yoğun bir birleşimi.
Sen tulumba hakkında ne düşünüyorsun? Seviyor musun?
Afiyet olsun!
