Moldova | sayfa 3 / 5
Divin: adı "ilahî" anlamına gelen Moldova şarap brendisi
Divin, Moldova'nın şarap brendisidir: beyaz şaraptan damıtılan, meşe fıçılarda en az üç yıl dinlenen bir içki; adı da tüm Moldova genelinde koruma altında. 1990'larda ortaya çıkan bu ad hem distilat de vin ifadesinin kısaltması hem de Rumencede "ilahî" demek - yasaklanan konyak kelimesinin yerine bulunmuş bir ad. VS ile XXO arasındaki yaş kademeleri konyak modelini izliyor; Romanya'nın vinarsından farklı olarak kupaja şeker şurubu da eklenebiliyor.
Trandafirată: gül yapraklarından yapılan likör
Trandafirată, Şam gülünün yapraklarını önce şeker ve limonla, ardından rakıyla bekleterek yapılır. Bu tatlı likör hem Moldova'nın hem de Romanya'nın ev klasiği; ancak Romanya'da aynı kelime bugün daha çok gülden yapılan bir yaz limonatası anlamına geliyor. Moldova'da onu Bulboaca'daki bir likör imalathanesi de şişeliyor; yapraklar Anenii Noi ilçesinde elle toplanıyor.
Nucată: olgunlaşmamış cevizden yapılan likör
Nucată, Moldova'da ve Romanya'da her evin bildiği, olgunlaşmamış yeşil cevizden yapılan bir likör; İtalyan nocino, Fransız vin de noix ve Çek ceviz likörü aynı ailenin üyeleri. Bulboaca'daki Castel Mimi şaraphanesi ondan "voyvodalara layık" bir balsam yapıyor: cevize Traminer ve Muscat üzümlerinden şarap, iki tür pelin ve şerbetçiotu ekliyor, böylece tatlı başlangıç vermutu andıran bir acılıkla bitiyor.
Must: şaraba giden yolun yarısındaki üzüm şırası
Must, Moldova'da ve Romanya'da sonbaharda içilen, yeni hasattan taze üzüm şırası: tatlı, bulanık ve içindeki mayalar çalıştıkça günden güne daha da coşan bir içecek. Köpürmeye başladığı anda Çeklerin burčák dediği yarı fermente genç şarabın bir benzerine dönüşüyor; bir sonraki evresine Moldovalılar tulburel diyor, kelime anlamıyla "bulanıkçık". Taşınamadığı için yılda yalnızca birkaç hafta ve yalnızca doğduğu yerde içiliyor.
Piața Centrală: Kişinev'in ana pazarı
Kişinev'in ana pazarı 1825'ten beri şehri besliyor: süt, et ve canlı balık satılan kapalı salonlar, Moldova üzüm çeşitleri, sebze ve hünnap dolu açık hava tezgâh sıraları, girişlerde de kızarmış pateuri pirojkileri satan tezgâhlar. Otomattan sodayı burada önlüklü bir teyze dolduruyor, alanın çevresindeki banklarda ise köylü kadınlar ev yapımı brânză ve ahududu satıyor.
Acasă la Mama restoranı: Kişinev'de ev usulü Moldova mutfağı
Acasă la Mama, Kişinev'de ev usulü Moldova mutfağı sunan bir restoran - adı "annenin evinde" demek ve burası hem görünüşüyle hem de lezzetiyle bu ada yakışıyor: dokuma halılar, halk seramikleri ve köylü ev hanımlarının tarifleri. İmza yemekleri tavuklu zeamă çorbası ile balıklı ve mujdeili mămăligă; ama menüde Moldova, Romanya ve Sovyet sonrası katmanlar bir arada.
Bucuria: Moldova'nın şekerleme efsanesi
Bucuria, 1946'da Kişinev'de kurulan Moldova'nın en büyük şekerleme üreticisi. Fabrikanın adı Rumencede "sevinç" demek; bonbonları - çikolatalı vişne ve üzüm, Meteorit krokanı ya da çikolatalı kuru erik Chișinăul de seară - ülkenin en tanınan tatları arasında yer alıyor. İki müdürü başbakan oldu, oval logolu çikolata kutularını da ziyaretçiler tipik bir hediyelik olarak eve götürüyor.
Moldova'dan ne alınır?
Moldova'dan yanımda en çok kuru erik getirdim - Rifero'nun cevizle doldurduklarını da, Bucuria'nın çikolatayla kapladıklarını da - yanlarına Noor kozinakları, Galfim covrigei ve Cahul'dan ballı baharatlı kurabiyeler eklendi. Alışverişimin Sovyet katmanını kişnişli Borodinsky ekmeği ile Moscovita salamı temsil ediyor. Biraz Ukrayna da balık jerky'si ve Kiev kurabiyeleriyle sepete girdi.
Borş: pancar, lahana ve etle yapılan koyu çorba
Moldova'da borşun adı borș roșu, yani "kırmızı borș"; menülerde yerel çorbalar kadar olağan. Besarabya'ya onu Ukraynalı komşular getirmiş, Sovyet yemekhaneleri bütün ülkeye yaymış, bugün de Moldova'nın yemek siteleri ondan çocukluğun tadı diye söz ediyor. Kâsede genellikle pancar, lahana, fasulye ve bolca et olur; yanına smântână, acı biber ve sarımsaklı pampuşkalar gelir.
Solyanka: şarküteri ürünleri ve salatalık turşusuyla yapılan ekşi Rus çorbası
Solyanka Moldova'da öyle benimsendi ki restoranlar, yemekhaneler ve 7/24 açık mekânlar onu soleancă adıyla pişiriyor - yerliler ise ona hâlâ Rus çorbası diyor. Birkaç çeşit et ve şarküteri ürünüyle, fermente salatalık turşusu, zeytin ve limonla yapılan, ekşi kremayla servis edilen koyu, ekşi ve tuzlu bir çorbadır; Rusya'dan gelir ve bütün eski Doğu Bloku'na yayılmıştır.