Pomysły na jedzenie z całego świata | strona 2 z 66
Turli tava: macedońska zapiekana mieszanka mięsa i warzyw
W glinianym naczyniu przez dwie godziny piecze się mięso z tym, co właśnie obrodziło macedońskie lato - bakłażanem, papryką, okrą, ziemniakami i często też ryżem - i w tym samym naczyniu turli tava trafia potem na stół. Nazwa z osmańskiego tureckiego oznacza dosłownie "mieszaną patelnię", ma krewnych na całych południowych Bałkanach, od tureckiego türlü po bułgarski gjuveč - tyle że pod tą nazwą i z mięsem w glinianym naczyniu przyrządzają ją tylko Macedończycy. W Macedonii Północnej jest nieodłącznym elementem lata, domowych kuchni i gostilnic.
Makedonska salata: zimna sałatka z pieczonej papryki i pomidorów
Makedonska salata to zimna sałatka z pieczonej i obranej papryki, surowego pomidora, cebuli i pietruszki, polana olejem - bez sera, co odróżnia ją od szopskiej. Pieczoną paprykę robi się na całych Bałkanach, ale własną nazwę dla tej sałatki ma tylko Macedonia Północna. W kafanie trafia na stół jako meze do rakii, przy grillu podaje się ją jako zimny dodatek.
Teleški džiger: cielęca wątróbka z macedońskiego grilla
Teleški džiger to cielęca wątróbka pieczona w plastrach na ruszcie nad węglem i posypana natką pietruszki z czosnkiem - w Macedonii Północnej oczywista pozycja w każdej kebapčilnicy, tuż obok kebapi. To danie wspólne dla całego byłego obszaru osmańskiego, tylko każdy kraj grilluje je po swojemu; macedońska wersja jest najprostsza.
Pindžur: macedońska pasta z pieczonej papryki, pomidorów i bakłażana
Pindžur to gęsta macedońska pasta z pieczonej papryki, pomidorów i bakłażana z cebulą i czosnkiem - grubszy i bardziej pomidorowy kuzyn ajvaru. Je się go jako meze do chleba, sera i grillowanego mięsa, latem świeży, przez resztę roku ze słoików jesiennej zimnicy. Pochodzi z Macedonii, dziś zaprawia się go też w Serbii i Bośni.
Makalo: macedońska pasta z czosnku lub papryki
Makalo to macedońska pasta, w której macza się chleb - a pod jedną nazwą kryją się dwa różne dania. Ochryda i Bitola robią białą, gładką wersję z utłuczonego czosnku, oleju i octu, którą podaje się do pstrąga z jeziora; skopijskie bary z grillem serwują ciepłą, pomarańczową z pieczonej papryki do grillowanego mięsa. Nazwa pochodzi od czasownika maczać.
Prženi tikvički: bałkańska smażona cukinia
Cukinia to w Macedonii najmłodsze warzywo na talerzu, a i tak smaży się ją, jakby była tu od zawsze. Prženi tikvički to cienkie plastry obtoczone w mące i usmażone na chrupko, letni dodatek albo przystawka, do której na całym południu Bałkanów podaje się coś zimnego i czosnkowego. Nazwa to zdrobnienie od dyni, i to dosłownie; Bułgarzy, Grecy i Turcy znają to samo pod innymi nazwami.
Banica: bałkański nadziewany wypiek z ciągnionego ciasta
Banica należy do bałkańskiej rodziny wypieków z cienkich jak papier płatów ciasta: między nie trafia kruszony biały ser z jajkiem, często też por albo szpinak, w domu układa się je w brytfannie na kształt wytrawnego placka, a w piekarniach zwija w rulon. W Macedonii Północnej w domach nazywa się ją zelnikiem, piekarnie sprzedają ją na sztuki jako baničkę, a jada się ją na śniadanie z kwaśnym mlekiem albo ayranem.
Kroasan so kaškaval: rogalik z serem z bałkańskich piekarni
Kroasan so kaškaval to rogalik z żółtym serem kaszkawał, jaki sprzedają piekarnie w Macedonii Północnej i gdzie indziej na Bałkanach - nadziewany albo zasypany startym serem na wierzchu. Do macedońskich piekarni trafił jako nowoczesne śniadanie obok tradycyjnego bureku, a łączy się w nim wiedeńsko-francuskie pieczywo z bałkańskim serem.
Lisnato: wypieki z ciasta francuskiego
W macedońskich piekarniach lisnato to zbiorcza nazwa wszystkiego, co powstaje z ciasta francuskiego - słowo oznacza po prostu "listkowe", a nadzienie każdy piekarz dobiera sam, od sera i szynki po wiśnie. To samo ciasto pieką piekarnie na całych Bałkanach i dalej w Europie.
Padobranci: orzechowe ciastko z kremem, które zna cała była Jugosławia
Padobranci to ciastko, któremu paryski cukiernik zarzuciłby popękaną powierzchnię - tutaj jest to jednak zamierzone. Dwa kruche placuszki z białek, cukru i mielonych orzechów włoskich suszy się w łagodnym piekarniku i skleja grubą warstwą kremu. To nie macedoński wynalazek: pod tą samą nazwą pieką je w Serbii i Chorwacji, to domowy przysmak całej byłej Jugosławii.